- Indien het belang van het onderzoek dit vordert, beveelt de rechtbank de schorsing van het onderzoek voor bepaalde of onbepaalde tijd.
- De schorsing voor bepaalde tijd kan zo nodig telkens tot een nader te bepalen tijdstip worden verlengd.
- De redenen voor schorsing worden in het proces-verbaal van de terechtzitting vermeld.
- In geval van schorsing wordt er een proces-verbaal opgemaakt dat aan de eisen van artikel 326 voldoet.
- Bij hervatting van het onderzoek zijn de artikelen 319 tot en met 322 van toepassing.
Artikel 281 Sv: Schorsing van het onderzoek op de terechtzitting
Schorsing van het onderzoek op de terechtzitting
Wettekst
Toelichting
Soms kan een zaak niet worden afgemaakt: een getuige moet nog worden gehoord, een rapport is nog niet klaar, of de verdediging heeft meer tijd nodig. Dan schorst de rechtbank het onderzoek. In de praktijk heet dat aanhouden. Dit artikel geeft daarvoor de regel en de vormvoorschriften.
Wanneer wordt er geschorst
De maatstaf is of het belang van het onderzoek de schorsing vordert. Dat is ruim geformuleerd en dekt uiteenlopende situaties: nader onderzoek dat nog moet gebeuren, stukken die ontbreken, een getuige die niet is verschenen, of een verdachte die dringend een advocaat nodig heeft. De rechtbank beslist daarover; zij weegt het belang van voortvarendheid tegen dat van een volledig onderzoek.
De schorsing kan voor bepaalde tijd zijn — met een datum of een periode — of voor onbepaalde tijd, als nog niet te zeggen valt hoelang het nodige gaat duren. Een schorsing voor bepaalde tijd kan zo nodig telkens worden verlengd tot een later te bepalen tijdstip.
De redenen moeten worden vastgelegd
De rechtbank moet de redenen voor de schorsing in het proces-verbaal van de zitting laten opnemen. Daarmee is later controleerbaar waarom de zaak stil is komen te liggen. Dat is niet alleen een formaliteit: bij een lange doorlooptijd kan de vraag opkomen of de zaak binnen een redelijke termijn is behandeld, en dan telt wie welke vertraging heeft veroorzaakt.
Bij een schorsing wordt bovendien een proces-verbaal opgemaakt dat voldoet aan de eisen die artikel 326 Sv stelt. Bij de hervatting van het onderzoek gelden de artikelen 319 tot en met 322 Sv, die onder meer gaan over de oproeping voor de nadere zitting en over wat er gebeurt als de samenstelling van de rechtbank is gewijzigd.
Wat het voor u betekent
Wordt uw zaak geschorst voor bepaalde tijd, dan hoort u meestal meteen wanneer de behandeling verdergaat; die aanzegging op de zitting geldt als oproep. Bij een schorsing voor onbepaalde tijd krijgt u later bericht. Loopt er een voorlopige hechtenis, dan gelden er scherpere grenzen aan de duur van de schorsing; artikel 282 Sv regelt dat.
Een voorbeeld. Uw advocaat vraagt op de zitting om een getuige te horen die de aangifte kan tegenspreken. De rechtbank vindt dat verzoek terecht en schorst het onderzoek, met de opdracht aan de rechter-commissaris om die getuige te horen. In het proces-verbaal komt te staan waarom er is geschorst.
In de praktijk
Dien onderzoekswensen zo vroeg mogelijk in, het liefst ruim voor de zitting. Een verzoek dat pas op de zittingsdag komt, kan worden afgewezen omdat het eerder had gekund, en anders leidt het tot uitstel dat u zelf ook maanden kan kosten.
Noteer bij een schorsing meteen de nieuwe datum en controleer of u wordt opgeroepen. Blijft een oproep uit terwijl de zaak wel doorgaat, laat dat dan direct door uw advocaat uitzoeken.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie mag aanhouding vragen om het aanwezigheidsrecht te gebruiken?
Een verzoek om het onderzoek op de zitting aan te houden kan worden gedaan door de verdachte zelf of door zijn op grond van deze bepaling gemachtigde advocaat. Ook de advocaat die niet is gemachtigd om de verdediging van de afwezige verdachte te voeren kan zo'n verzoek doen, maar alleen voor zover het ertoe dient het aanwezigheidsrecht van de verdachte te laten werken of de machtiging nog te verkrijgen. Op het verzoek wordt beslist nadat het openbaar ministerie daarover is gehoord. Omdat het zittingsverslag geen uitdrukkelijke en gemotiveerde beslissing op het verzoek bevatte, is de uitspraak vernietigd en de zaak teruggewezen.
-
Welke maatstaf geldt bij een aanhoudingsverzoek om andere redenen?
Een verzoek om de behandeling aan te houden dat niet met het aanwezigheidsrecht te maken heeft — hier om te wachten op een beslissing van de bestuursrechter — is een verzoek om toepassing te geven aan deze bepaling. Maatstaf is of het belang van het onderzoek schorsing vordert; dat kan het geval zijn wanneer de rechter de noodzaak daarvan blijkt. Het hof mocht het verzoek afwijzen omdat het zelf over het aan de verdachte gemaakte verwijt kon oordelen en het belang van een spoedige berechting voorrang had. Het beroep is verworpen.
-
Geldt de aanhoudingsmaatstaf ook bij een uitleveringsverzoek?
Ook bij de behandeling van een uitleveringsverzoek kan de opgeëiste persoon of zijn gemachtigde advocaat om aanhouding vragen; de rechter beslist daarop nadat het openbaar ministerie is gehoord en schorst als het belang van het onderzoek dat vordert. Het uitgewerkte kader dat de Hoge Raad heeft gegeven voor aanhouding wegens het aanwezigheidsrecht geldt daar echter niet: dat kader gaat uitsluitend over verzoeken in strafzaken, en het onderzoek naar de toelaatbaarheid van een uitlevering strekt niet tot het bepalen van de gegrondheid van een vervolging. Het beroep is verworpen.
-
Mogen getuigen in elkaars aanwezigheid worden gehoord?
Na het afleggen van zijn verklaring blijft de getuige in beginsel in de zittingzaal. Die regel strekt ertoe dat zowel het gerecht als de procespartijen gedurende het hele onderzoek de gelegenheid hebben die getuige nadere vragen te stellen of te bewerkstelligen dat getuigen tegenover elkaar worden gesteld dan wel nogmaals worden gehoord. Getuigen die op een eerdere zitting al hadden verklaard, behoefden de zaal daarom niet te verlaten toen een andere getuige werd gehoord. Het beroep werd verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.