Artikel 137 Sv: Processtukken inzien omvat ook digitale stukken

Een verdachte heeft recht om de stukken van zijn zaak in te zien; dat recht staat in artikel 30 Sv en in de bepalingen die daarop volgen. Een strafdossier bestaat allang niet meer uit alleen papier: er zitten camerabeelden, geluidsopnamen, chatberichten en uitgelezen telefoongegevens in. Dit artikel maakt duidelijk dat het recht op kennisneming ook die digitale stukken omvat.

Wat het artikel toevoegt

De regel is kort maar breed. Waar het wetboek spreekt over de bevoegdheid om processtukken te kennen, valt daaronder ook de bevoegdheid om kennis te nemen van stukken die op een gegevensdrager zijn opgenomen en vastgelegd. Een opname op een harde schijf of in een politiesysteem is dus niet minder een processtuk dan een uitgeprint proces-verbaal.

Belangrijk is dat het artikel geen nieuw recht schept en het bestaande recht ook niet inperkt. Het trekt de bestaande bevoegdheid door naar een andere drager. Alles wat elders geldt over inzage blijft gewoon van kracht, ook de mogelijkheid dat de officier van justitie bepaalde stukken tijdelijk achterhoudt en de toets van de rechter-commissaris daarop.

Wat dit voor uw dossier betekent

Krijgt u het dossier op papier, dan zit daar vaak alleen een samenvatting van beeld- of geluidsmateriaal in: een proces-verbaal waarin een verbalisant beschrijft wat er te zien of te horen is. Dat is niet hetzelfde als het materiaal zelf. Juist bij beelden en opnamen zit het verschil vaak in details die in een samenvatting wegvallen.

• Vraag gericht welk beeld- en geluidsmateriaal er is en waar het is opgeslagen.
• Vraag om kennisneming van het materiaal zelf en niet alleen van de schriftelijke weergave.
• Leg vast wat u wel en niet hebt gekregen, zodat daar op de zitting geen misverstand over bestaat.

Een voorbeeld. In een zaak over een vechtpartij op straat staat in het proces-verbaal dat op de camerabeelden te zien is dat de verdachte als eerste slaat. Zijn advocaat vraagt om kennisneming van de beelden zelf. Daaruit blijkt dat er een duw aan voorafging die in de samenvatting niet is genoemd. Dat kan het verschil maken tussen mishandeling en noodweer.

In de praktijk

Kennisneming betekent niet altijd dat u van alles een kopie mee naar huis krijgt. Bij gevoelig materiaal, zoals beelden waarop anderen herkenbaar in beeld zijn, kan de inzage worden georganiseerd op een plaats en op een manier die de privacy van anderen beschermt. Weigert het openbaar ministerie inzage in bepaalde stukken, dan is dat geen eindpunt: uw advocaat kan dat aan de rechter-commissaris voorleggen. Vraag inzage tijdig, want digitaal materiaal bekijken kost meer tijd dan een map doorlezen.