Artikel 243 Sv: Bericht dat er niet verder wordt vervolgd

Bericht dat er niet verder wordt vervolgd

Indien de officier van justitie afziet van verdere vervolging, doet hij de verdachte daarvan onverwijld schriftelijk mededeling.
Indien terzake van het feit aan de verdachte een bestuurlijke boete is opgelegd, dan wel een mededeling als bedoeld in artikel 5:50, tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet bestuursrecht is verzonden, heeft dit dezelfde rechtsgevolgen als een kennisgeving van niet verdere vervolging.
De kennisgeving van niet verdere vervolging wordt aan de verdachte betekend.
De officier van justitie doet in geval van vervolging wegens een misdrijf aan de rechtstreeks belanghebbende die hem bekend is, onverwijld schriftelijk mededeling van de kennisgeving van niet verdere vervolging.
Indien in de zaak een bevel krachtens de artikelen 12 of 13 is gevraagd of gegeven, doet de officier van justitie een mededeling dat van verdere vervolging wordt afgezien niet dan nadat daarin is bewilligd door het gerechtshof binnen wiens rechtsgebied de vervolging is ingesteld. De officier van justitie doet te dien einde de processtukken, vergezeld van een verslag houdende de gronden voor de mededeling dat van verdere vervolging wordt afgezien, toekomen aan het gerechtshof.

Toelichting

Wie in een strafzaak betrokken is geweest, wil op enig moment weten waar hij aan toe is. Dit artikel regelt dat: ziet de officier van justitie af van verdere vervolging, dan laat hij dat de verdachte onverwijld schriftelijk weten. Die mededeling heet een kennisgeving van niet verdere vervolging.

Schriftelijk en zonder uitstel

De mededeling moet schriftelijk en onverwijld gebeuren. Dat is meer dan een vormvoorschrift: aan zo'n kennisgeving zijn rechtsgevolgen verbonden, want zij sluit de zaak af en beperkt de mogelijkheid om voor hetzelfde feit opnieuw te worden vervolgd. Daarover gaan artikel 246 Sv en artikel 255 Sv.

De kennisgeving wordt bovendien aan de verdachte betekend. Betekening is de officiële manier van uitreiken, waarbij vaststaat dat en wanneer het stuk is aangeboden. Dat is nodig omdat aan het stuk termijnen en gevolgen hangen; met een gewone brief zou achteraf onduidelijk zijn of het bericht de verdachte heeft bereikt.

Ook het slachtoffer krijgt bericht

Gaat het om een misdrijf, dan laat de officier van justitie het ook onverwijld schriftelijk weten aan de rechtstreeks belanghebbende die bij hem bekend is. Dat is doorgaans het slachtoffer of een nabestaande. Zij hebben er belang bij dit te weten, onder meer omdat zij zich bij het gerechtshof kunnen beklagen over het uitblijven van vervolging.

Als er al een beklagprocedure loopt

Is in de zaak een bevel gevraagd of gegeven op grond van de artikelen 12 of 13 Sv, de regeling waarin een belanghebbende de beslissing om niet te vervolgen bij het gerechtshof kan aanvechten, dan mag de officier van justitie niet zelfstandig afzien van vervolging. Hij heeft daarvoor de instemming nodig van het gerechtshof in het gebied waar de vervolging is ingesteld, en hij stuurt daartoe de processtukken op met een verslag waarin hij zijn gronden uiteenzet.

Een boete langs bestuursrechtelijke weg

Is voor hetzelfde feit een bestuurlijke boete opgelegd, of heeft het bestuursorgaan de verdachte al de mededeling gestuurd waarmee het volgens de Algemene wet bestuursrecht aankondigt dat het een boete wil opleggen, dan heeft dat dezelfde rechtsgevolgen als een kennisgeving van niet verdere vervolging. Zo wordt voorkomen dat iemand voor hetzelfde feit zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk wordt aangepakt.

Een voorbeeld. Na maanden onderzoek concludeert de officier van justitie dat het bewijs tegen een verdachte te dun is. De verdachte krijgt een kennisgeving van niet verdere vervolging, die aan hem wordt betekend. Het slachtoffer krijgt daarvan schriftelijk bericht en kan zich beraden op een klacht bij het gerechtshof.

In de praktijk

Bewaar zo'n kennisgeving goed; het is het bewijs dat de zaak tegen u is geëindigd. Krijgt u het stuk uitgereikt, kijk dan ook naar de vermelde grond, want die kan gevolgen hebben voor wat er daarna nog mogelijk is. Bent u slachtoffer en ontvangt u het bericht, laat u dan informeren over de klachtmogelijkheid bij het gerechtshof en over de termijn die daarvoor geldt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer blokkeert een bestuurlijke boete een strafvervolging?

Hoge Raad · 2016-02-09 · ECLI:NL:HR:2016:222

Is voor een feit een bestuurlijke boete opgelegd, dan heeft dat dezelfde gevolgen als de mededeling dat niet verder wordt vervolgd, en kan voor hetzelfde feit niet opnieuw worden vervolgd. De Hoge Raad schrijft voor hoe de rechter dat beoordeelt: hij vergelijkt het verwijt in de tenlastelegging met het verwijt in het boeterapport en let daarbij op de juridische aard van beide feiten - welk belang de regelingen beschermen en welke straf of boete er maximaal op staat - en op de gedraging zelf, dus op haar aard en strekking en op tijd, plaats en omstandigheden. Loopt dat aanzienlijk uiteen, dan gaat het niet om hetzelfde feit. Omdat het hof dat had miskend, is zijn uitspraak vernietigd en is de zaak terugverwezen.
Blokkeert een boete aan de bv de vervolging van de leidinggevende?

Hoge Raad · 2022-03-15 · ECLI:NL:HR:2022:364

Dat een bestuurlijke boete dezelfde gevolgen heeft als de mededeling dat niet verder wordt vervolgd, werkt alleen ten opzichte van degene aan wie die boete is opgelegd. De Hoge Raad beslist daarom dat verzuimboetes die aan een bv zijn opgelegd niet in de weg staan aan vervolging van een natuurlijke persoon die aan dat feit opdracht of feitelijk leiding heeft gegeven. Dat deze persoon bestuurder en enig aandeelhouder van die bv was, verandert daaraan niets; wel kan die omstandigheid bij de straftoemeting worden betrokken. De uitspraak van het hof is op dit punt en wat betreft de straf vernietigd en de zaak is terugverwezen.
Valt hetzelfde feit samen met hetzelfde delict uit het Handvest?

Hoge Raad · 2026-10-06 · ECLI:NL:HR:2026:1578

De Hoge Raad bevestigt dat de vergelijkingsfactoren voor hetzelfde feit ook gelden als eerst een bestuurlijke boete is opgelegd: dan worden het verwijt uit de tenlastelegging en het verwijt waarop de boete rust vergeleken, mede aan de hand van de beschermde belangen en van de regels over de hoogste bestraffing. Hij voegt eraan toe dat de strafrechter in zaken die onder het Handvest van de Europese Unie vallen, nadat hij heeft vastgesteld dat de wet aan vervolging niet in de weg staat, ook moet nagaan of vervolging en bestraffing met het Handvest te verenigen zijn en welke straf dan nog passend is. Wordt aangevoerd dat de vereiste afstemming tussen belastingdienst en openbaar ministerie is uitgebleven, dan moet de rechter daarop gemotiveerd beslissen. Het beroep is verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst