Artikel 573 Sv: Einde van de zaak na een geslaagde mediation

Is de zitting geschorst om mediation te beproeven, dan komt de zaak daarna terug bij de rechtbank. Dit artikel bepaalt wat er dan gebeurt: de rechtbank bekijkt de uitkomst en kan, als die positief is, verklaren dat de zaak is geëindigd zonder de zaak inhoudelijk verder te behandelen.

De rechtbank onderzoekt de uitkomst

Bij de hervatting van het onderzoek staat één vraag centraal: wat heeft de mediation opgeleverd. Zijn er afspraken gemaakt, zijn die vastgelegd, en zijn ze nagekomen of is duidelijk hoe dat gaat gebeuren.

Wanneer de zaak kan eindigen

Twee voorwaarden moeten zijn vervuld. De mediation moet tot een positieve uitkomst hebben geleid, en de rechtbank moet van oordeel zijn dat de zaak zonder verdere inhoudelijke behandeling kan worden beëindigd.

Daarnaast hebben twee partijen een stem die zwaar weegt. Vordert de officier van justitie voortzetting van het onderzoek, of verzoekt de verdachte of zijn raadsman daarom, dan gaat de behandeling gewoon door. Een verdachte die vrijspraak wil in plaats van beëindiging, kan dus doorprocederen.

De verklaring dat de zaak is geëindigd, is geen vrijspraak en geen veroordeling. Voor de vorm en de behandeling ervan gelden de regels die de wet stelt voor het onderzoek naar de ontvankelijkheid van de officier van justitie en voor de niet-ontvankelijkheid als einduitspraak, zoals geregeld in de artikelen 348 en 349 Sv.

Niet opnieuw vervolgd, met één uitzondering

Na zo'n uitspraak kan de verdachte voor hetzelfde feit niet opnieuw in rechte worden betrokken. Dat is een stevige waarborg: de zaak is echt afgesloten.

Op die regel bestaat één uitzondering: als de afspraken voor herstel die in de mediation zijn gemaakt, niet worden nagekomen. Dat is de keerzijde van het vertrouwen dat met beëindiging wordt gegeven. Wie zijn afspraken niet nakomt, loopt het risico alsnog terecht te staan voor hetzelfde feit.

Voor het slachtoffer is dat een belangrijk gegeven. De afspraken zijn niet vrijblijvend; het niet nakomen ervan heeft gevolgen.

Ook als er al vóór de zitting afspraken lagen

Het laatste lid trekt de regeling door naar zaken waarin al vóór de zitting herstelafspraken zijn gemaakt. Ook dan kan de rechtbank de zaak op deze manier beëindigen, met dezelfde voorwaarden en dezelfde bescherming tegen een nieuwe vervolging.

Een voorbeeld. Na een vernieling maken verdachte en benadeelde afspraken over vergoeding van de schade en een termijn waarbinnen die wordt betaald. Bij de hervatting stelt de rechtbank vast dat is betaald. De officier van justitie vordert geen voortzetting en de verdachte verzoekt er evenmin om. De rechtbank verklaart dat de zaak is geëindigd.

In de praktijk

Zorg dat afspraken concreet en meetbaar zijn: welk bedrag, wanneer, hoe. Vage toezeggingen leveren discussie op over de vraag of ze zijn nagekomen. Bewaar betaalbewijzen en correspondentie, ook nadat de zaak is geëindigd.