Artikel 552g Sv: Beheer van verbeurdverklaarde voorwerpen zolang herroeping mogelijk is

Als de rechter een voorwerp verbeurd verklaart of aan het verkeer onttrekt, gaat het naar de Staat. Toch mag er niet meteen definitief over worden beschikt. Dit artikel bepaalt dat voor die voorwerpen de gewone bewaarregels blijven gelden zolang de beslissing nog kan worden teruggedraaid.

Waarom de voorwerpen niet meteen verdwijnen

Een uitspraak is niet altijd het eindpunt. Een derde die eigenaar is kan zich beklagen over de verbeurdverklaring of de onttrekking, er kan een rechtsmiddel lopen, en soms wordt de zaak alsnog opnieuw beoordeeld. Zolang die mogelijkheid bestaat, kan het voorwerp nog aan iemand moeten worden teruggegeven.

Zou de Staat de spullen intussen hebben verkocht of vernietigd, dan is een gewonnen procedure een lege huls. Daarom houdt de wet de voorwerpen in dezelfde beschermde regeling als tijdens het beslag.

Welke regels blijven gelden

De artikelen 117 en 118 Sv blijven van toepassing. Dat betekent kort gezegd twee dingen. Ten eerste mogen de voorwerpen niet zomaar worden vervreemd, vernietigd of voor een ander doel bestemd; daarvoor is een machtiging nodig, en die kan alleen in de door de wet genoemde gevallen worden verleend, zoals bij zaken die zich niet lenen voor opslag of waarvan de bewaarkosten niet in verhouding staan tot de waarde.

Ten tweede worden de voorwerpen onder de hoede van een aangewezen bewaarder gebracht, die er verantwoordelijk voor is en die later ook degene is tot wie een last tot teruggave zich richt.

Tot wanneer dit duurt

De bescherming loopt zolang de mogelijkheid van herroeping van de straf of maatregel bestaat. Is die mogelijkheid verstreken, dan staat de verbeurdverklaring of onttrekking vast en kan de Staat er verder over beschikken: verkopen, bewaren of vernietigen, afhankelijk van wat voor voorwerp het is.

Een voorbeeld. Bij een veroordeling wordt een bestelbus verbeurd verklaard. De bus blijkt van het leasebedrijf te zijn, dat een klaagschrift indient op grond van artikel 552b Sv. Zolang die procedure loopt, blijft de bus in beginsel bij de bewaarder staan. Een garantie is dat niet: met een machtiging kan een voorwerp ook in deze fase worden verkocht of vernietigd, bijvoorbeeld wanneer de bewaarkosten niet in verhouding staan tot de waarde. Staat de bus er nog en krijgt het leasebedrijf gelijk, dan volgt een last tot teruggave en is er ook echt iets om terug te geven.

In de praktijk

Bent u eigenaar van iets dat in de zaak van een ander verbeurd is verklaard, kom dan snel in actie. Dit artikel zorgt ervoor dat er tijd is, maar niet onbeperkt.

• Dien tijdig een klaagschrift in. Het beklag van artikel 552b Sv gaat via een klaagschrift bij het gerecht dat in hoogste feitelijke aanleg over de verbeurdverklaring of onttrekking heeft beslist. Dat moet binnen drie maanden nadat die beslissing uitvoerbaar is geworden.
• Laat het openbaar ministerie weten dat het voorwerp van u is. Zo is duidelijk dat er nog een aanspraak op rust, ook al loopt de procedure nog.
• Vraag naar de staat van het voorwerp. Is het al vervreemd, dan gaat een gewonnen procedure verder over geld in plaats van over het voorwerp zelf.