Artikel 542 Sv: Het onderzoek door de rechter-commissaris bij ordebevelen

Is de verdachte voorgeleid, dan gaat het onderzoek meteen van start. Dit artikel bepaalt dat de rechter-commissaris de zaak aanstonds onderzoekt, dat de officier van justitie daarbij aanwezig is, en dat er hoogstens een korte pauze mag vallen om getuigen te laten komen.

De rol van de officier van justitie

De officier van justitie is bij het onderzoek aanwezig. Hij draagt de zaak voor en doet daarna de vorderingen die hij op grond van deze titel nodig vindt: welke bevelen hij wil, en waarom die volgens hem nodig zijn om herhaling te voorkomen.

Dat hij erbij is, is geen formaliteit. In deze procedure gaat het om ingrijpende bevelen voor de toekomst; de rechter-commissaris hoort te weten wat het openbaar ministerie precies vraagt en waarop dat is gebaseerd.

Aanstonds onderzoeken

De rechter-commissaris begint direct. Voor het onderzoek zelf gelden de gewone regels die in dit wetboek voor het onderzoek door de rechter-commissaris zijn opgenomen, met uitzondering van enkele afdelingen die hier niet passen. Praktisch betekent dat: hij hoort de verdachte, hij kan getuigen en deskundigen horen, en hij legt vast wat er wordt verklaard.

De verdachte staat daarbij niet met lege handen. De rechten die bij het onderzoek van de rechter-commissaris horen, gelden ook hier: hij mag zich laten bijstaan door een raadsman, en hij hoeft geen verklaring af te leggen.

Getuigen laten komen

De rechter-commissaris kan zelf bepalen dat door hem aangewezen getuigen, deskundigen en tolken voor hem verschijnen. Zo nodig voegt hij daar een bevel tot medebrenging aan toe, waarmee iemand door de politie kan worden opgehaald. De oproeping gaat op dezelfde manier als bij artikel 541 Sv: schriftelijk of mondeling.

In dat geval mag het onderzoek even stilliggen. De rechter-commissaris kan het schorsen voor ten hoogste vierentwintig uur, zodat de opgeroepen personen er kunnen zijn.

Wat de schorsing betekent voor de vrijheidsbeneming

De rechter-commissaris kan bepalen dat de inverzekeringstelling met de duur van de schorsing wordt verlengd. De twee dagen van artikel 541 Sv kunnen dus met die korte periode oplopen — maar niet verder dan de schorsing zelf duurt, en alleen als de rechter-commissaris dat uitdrukkelijk bepaalt.

Een voorbeeld. Bij de voorgeleiding blijkt dat één ooggetuige beslissend is voor de vraag of er groot gevaar voor herhaling bestaat. De rechter-commissaris schorst het onderzoek een halve dag om die getuige te laten komen en bepaalt dat de inverzekeringstelling met die tijd wordt verlengd.

In de praktijk

Zit u in deze procedure, laat uw advocaat dan meteen aangeven welke getuigen volgens u moeten worden gehoord. Juist omdat alles snel gaat, is dit het moment waarop dat nog kan.

Let er ook op of een schorsing en een eventuele verlenging duidelijk zijn vastgelegd. Zonder zo'n beslissing loopt de termijn van artikel 541 Sv gewoon door.