Een uitspraak op de vordering van het openbaar ministerie als bedoeld in artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht vervalt van rechtswege, doordat de uitspraak als gevolg waarvan de veroordeling van de verdachte, als bedoeld in artikel 36e, eerste onderscheidenlijk derde lid, van het Wetboek van Strafrecht, achterwege blijft, in kracht van gewijsde gaat.
←
Terug 511h · Cassatie in een ontnemingszaak
Verder 512 · Wraking van een rechter in uw strafzaak
→
Artikel 511i Sv: Het vervallen van de ontnemingsuitspraak bij vrijspraak
Het vervallen van de ontnemingsuitspraak bij vrijspraak
Wettekst
Toelichting
Een ontnemingsmaatregel steunt op een veroordeling in de strafzaak. Valt die veroordeling later alsnog weg, dan verliest de ontneming haar grondslag. Dit artikel regelt dat: de uitspraak op de ontnemingsvordering vervalt van rechtswege zodra de uitspraak waardoor de veroordeling uitblijft, in kracht van gewijsde gaat.
Wanneer dit speelt
De ontnemingszaak en de strafzaak lopen naast elkaar en kunnen op verschillende momenten eindigen. Het komt voor dat de ontnemingsvordering in eerste aanleg wordt toegewezen, terwijl in de strafzaak nog hoger beroep of cassatie loopt. Loopt die procedure uit op een vrijspraak of op een andere uitkomst waardoor de veroordeling achterwege blijft, dan is er geen feit meer waaraan het voordeel kan worden gekoppeld.
Van rechtswege
Dat de uitspraak van rechtswege vervalt, betekent dat er geen aparte procedure voor nodig is. Niemand hoeft een verzoek in te dienen en geen rechter hoeft de ontnemingsuitspraak in te trekken: zij houdt op te bestaan op het moment dat de uitspraak in de strafzaak onherroepelijk wordt. Er is daarmee geen titel meer om het bedrag te innen.
Het moment: in kracht van gewijsde
Bepalend is niet de dag van de zitting of van de uitspraak, maar het moment waarop tegen die uitspraak geen rechtsmiddel meer openstaat. Zolang het openbaar ministerie nog cassatie kan instellen tegen een vrijspraak, staat de uitkomst niet vast en blijft de ontnemingsuitspraak in stand. Pas als die weg is afgesloten of ongebruikt is gebleven, treedt het gevolg van dit artikel in.
Een voorbeeld. Iemand wordt door de rechtbank veroordeeld en krijgt daarna een ontnemingsmaatregel opgelegd. In hoger beroep in de strafzaak volgt vrijspraak, en het openbaar ministerie laat het daarbij. Zodra die vrijspraak onherroepelijk is, vervalt ook de ontnemingsuitspraak, zonder dat daar een aparte beslissing voor nodig is.
In de praktijk
Voor de betrokkene is het belangrijk om deze samenhang te kennen. Loopt er nog een strafzaak, meld dat dan bij iedere stap in de ontnemingsprocedure en bij de instantie die de inning doet, want die weet niet vanzelf hoe de strafzaak afloopt.
Is er in de tussentijd al betaald of verhaald op grond van een ontnemingsuitspraak die daarna vervalt, laat dan door je advocaat uitzoeken hoe je dat terugkrijgt. Bewaar de uitspraken en de betalingsbewijzen; die stukken heb je nodig om aan te tonen dat er niets meer verschuldigd is.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat gebeurt er met de ontneming als de veroordeling wegvalt?
De Hoge Raad had op dezelfde dag het arrest in de strafzaak deels vernietigd. Dat doet er volgens hem niet aan af dat het beroep in de ontnemingszaak wordt verworpen: de beslissing op de vordering kan pas worden tenuitvoergelegd nadat en voor zover de veroordeling onherroepelijk is, en zij vervalt van rechtswege doordat onherroepelijk komt vast te staan dat die veroordeling uitblijft. Er was dus geen grond om de ontnemingsuitspraak ambtshalve te vernietigen.
-
Vervalt de ontnemingsuitspraak als de vervolging eindigt?
In de strafzaak had het hof het openbaar ministerie niet-ontvankelijk verklaard in de vervolging en die uitspraak was onherroepelijk geworden. De Hoge Raad citeert de bepaling en stelt vast dat de bestreden ontnemingsuitspraak daardoor op die dag van rechtswege is vervallen. De betrokkene had bij zijn cassatieberoep tegen die uitspraak dus geen belang meer. De Hoge Raad verstond dat de uitspraak was vervallen en verklaarde hem niet-ontvankelijk in het beroep.
-
Welke termijn geldt voor een klaagschrift over beslag?
Voor de termijn waarbinnen over een conservatoir beslag kan worden geklaagd, is beslissend of de ontnemingszaak tot een einde is gekomen. De Hoge Raad beslist dat, als op de vordering al onherroepelijk is beslist terwijl de veroordeling dat nog niet is, de ontnemingszaak pas eindigt op het moment waarop ook die veroordeling onherroepelijk wordt. Hij wijst daarbij erop dat de uitspraak op de vordering pas dan kan worden tenuitvoergelegd en dat zij van rechtswege vervalt zodra vaststaat dat de veroordeling uitblijft. Het hof had de verkeerde termijn toegepast; de Hoge Raad vernietigde de beschikking en verklaarde het klaagschrift zelf niet-ontvankelijk.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.