← Terug 511f · Bewijs voor de schatting van het wederrechtelijk voordeel Verder 511h · Cassatie in een ontnemingszaak →

Artikel 511g Sv: Hoger beroep in een ontnemingszaak

Hoger beroep in een ontnemingszaak

Wettekst

  1. Tegen de uitspraak van de rechtbank kan hoger beroep worden ingesteld.
  2. Titel II van het derde Boek is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat: a. de zaak in hoger beroep aanhangig wordt gemaakt door een oproeping van de advocaat-generaal aan de verdachte of veroordeelde betekend; b. de behandeling van de vordering waarvan beroep is ingesteld voorafgegaan kan worden door een schriftelijke voorbereiding op de wijze als door het gerechtshof te bepalen; c. de artikelen 511d, tweede en derde lid, en 511e, tweede lid, van overeenkomstige toepassing zijn. In deze gevallen wordt het financieel onderzoek gevoerd door de officier van justitie in het arrondissement waarin de rechtbank is gelegen die in eerste aanleg uitspraak heeft gedaan. Na afloop van het bevolen onderzoek deelt de officier van justitie de stukken mede aan de advocaat-generaal; d. artikel 511e, eerste lid, onder b, van overeenkomstige toepassing is.

Toelichting

Tegen de uitspraak van de rechtbank in een ontnemingszaak staat hoger beroep open. Het gerechtshof behandelt de zaak dan opnieuw. Op die behandeling zijn de gewone regels over hoger beroep in strafzaken van toepassing, maar met een aantal aanpassingen die zijn toegesneden op het bijzondere karakter van deze procedure.

Hoe de zaak bij het hof komt

In een gewone strafzaak wordt de zaak in hoger beroep aangebracht met een dagvaarding. Hier gebeurt dat met een oproeping van de advocaat-generaal, die aan de verdachte of veroordeelde wordt betekend. De advocaat-generaal is de vertegenwoordiger van het openbaar ministerie bij het gerechtshof, vergelijkbaar met de officier van justitie bij de rechtbank.

Schriftelijke voorbereiding

Ook in hoger beroep kan de behandeling worden voorafgegaan door een schriftelijke voorbereiding, op de manier die het gerechtshof bepaalt. Dat sluit aan bij de eerste aanleg: partijen wisselen hun standpunten over de berekening op papier uit, zodat de zitting kan gaan over de punten waarover zij het echt oneens zijn.

Nader onderzoek en wie dat doet

Het hof kan net als de rechtbank de zaak schorsen om alsnog financieel onderzoek te laten verrichten, ook als dat pas tijdens de beraadslaging nodig blijkt. Bijzonder is wie dat onderzoek uitvoert: dat is de officier van justitie in het arrondissement van de rechtbank die in eerste aanleg uitspraak heeft gedaan. Na afloop worden de stukken aan de advocaat-generaal medegedeeld, die de zaak bij het hof verder behandelt.

De termijn voor de uitspraak

De regel dat de uitspraak niet later mag volgen dan zes weken na de dag waarop het onderzoek is gesloten, geldt ook bij het gerechtshof. Zo blijft de doorlooptijd in hoger beroep begrensd op dezelfde manier als in eerste aanleg.

Een voorbeeld. De rechtbank schat het voordeel op een fors bedrag, waarbij zij een aantal contante stortingen volledig als opbrengst aanmerkt. In hoger beroep legt de betrokkene stukken over waaruit blijkt dat een deel van dat geld afkomstig is uit de verkoop van een auto. Het hof kan die stukken meewegen en zo nodig laten uitzoeken, en komt tot een lagere schatting.

In de praktijk

Hoger beroep is in ontnemingszaken vaak zinvol, omdat de zaak volledig opnieuw wordt bekeken en er ruimte is om alsnog stukken in te brengen. Let wel op de termijn waarbinnen je beroep moet instellen; die is kort en loopt vanaf de uitspraak. Overleg direct met je advocaat en verzamel intussen alles wat je financiële situatie in de betrokken periode onderbouwt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Kan het hoger beroep in een ontnemingszaak worden beperkt?

    Hoge Raad · 2012-02-14 · ECLI:NL:HR:2012:BU3987

    In hoger beroep zijn de bepalingen over het appel in strafzaken van overeenkomstige toepassing. De Hoge Raad legt uit wat dat betekent voor de regel dat hoger beroep alleen tegen het hele vonnis kan worden ingesteld: omdat de vordering niet de grondslag maar slechts de aanleiding voor de beslissing is, verhouden de feiten in een ontnemingszaak zich niet tot elkaar als gevoegde zaken, en is een lagere vaststelling van het bedrag geen vrijspraak voor het overige. Het beroep kan dus niet tot een deel worden beperkt. Heeft de betrokkene het toch beperkt maar wil hij het zonder die beperking doorzetten, dan moet niet-ontvankelijkverklaring achterwege blijven; de uitspraak werd vernietigd en de zaak teruggewezen.

  2. Wanneer moet het hof een schriftelijke voorbereiding toestaan?

    Hoge Raad · 2018-07-10 · ECLI:NL:HR:2018:1160

    Op een verzoek van de raadsman om in de ontnemingsprocedure een schriftelijke voorbereiding te laten plaatsvinden moet volgens de Hoge Raad op de zitting worden beslist nadat het openbaar ministerie daarover is gehoord. De rechter is niet gehouden zo'n voorbereiding toe te staan, maar kan daartoe beslissen als die naar zijn oordeel bijdraagt aan een doelmatig verloop van de procedure. Het beroep werd verworpen.

  3. Telt een getuigenverhoor in de strafzaak als verhoor in eerste aanleg?

    Hoge Raad · 2022-04-05 · ECLI:NL:HR:2022:366

    In hoger beroep geldt voor een getuigenverzoek een strengere maatstaf als de getuige in eerste aanleg al is gehoord. De Hoge Raad beslist dat daaronder in ontnemingszaken een verhoor in eerste aanleg in de ontnemingszaak zelf moet worden verstaan; een verhoor in de strafzaak brengt die strengere maatstaf dus niet mee. De rechter mag wel meewegen dat de getuige in de strafzaak al heeft verklaard, mits die verklaring bij de processtukken van de ontnemingszaak zit. Omdat de afwijzing van de verzoeken verder onbegrijpelijk was, werd de uitspraak vernietigd en de zaak teruggewezen.

  4. Mag het hof een mondeling vonnis zonder meer bevestigen?

    Hoge Raad · 2025-12-09 · ECLI:NL:HR:2025:1870

    Bevestigt het hof een mondeling vonnis dat voor de bewijsmiddelen naar het zittingsproces-verbaal of andere processtukken verwijst, dan hoeft het de inhoud daarvan in beginsel niet alsnog in zijn uitspraak op te nemen. Dat mag volgens de Hoge Raad echter niet als de betrokkene of zijn raadsman op de zitting in hoger beroep de schatting heeft betwist en afwijzing of matiging van de vordering heeft bepleit; dan mag het hof het vonnis alleen bevestigen met aanvulling van gronden, waarin de inhoud van de bewijsmiddelen wordt weergegeven. Dat was hier nagelaten; de uitspraak werd vernietigd en de zaak teruggewezen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 511f · Bewijs voor de schatting van het wederrechtelijk voordeel Verder 511h · Cassatie in een ontnemingszaak →