- Op de behandeling van een vordering van de officier van justitie zijn de bepalingen van de eerste afdeling van Titel VI van het tweede Boek van overeenkomstige toepassing. De behandeling van de vordering ter terechtzitting kan worden voorafgegaan door een schriftelijke voorbereiding op de wijze als door de rechtbank te bepalen. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de schriftelijke voorbereiding.
- Indien een strafrechtelijk financieel onderzoek dan wel een nader strafrechtelijk financieel onderzoek noodzakelijk blijkt, stelt de rechtbank met schorsing der zaak onder aanduiding van het onderwerp van het onderzoek en zo nodig de wijze waarop dit zal zijn in te stellen, de stukken in handen van de officier van justitie.
- Het onderzoek geldt als een met rechterlijke machtiging ingesteld strafrechtelijk financieel onderzoek en wordt gevoerd overeenkomstig de bepalingen van de negende afdeling van de vierde Titel van het eerste Boek, met uitzondering van artikel 126f, vierde en vijfde lid.
←
Terug 511c · Schikking met de officier van justitie over wederrechtelijk voordeel
Verder 511e · Beraadslaging en uitspraak over het ontnemingsbedrag
→
Artikel 511d Sv: Behandeling van de ontnemingsvordering op de zitting
Behandeling van de ontnemingsvordering op de zitting
Wettekst
Toelichting
Dit artikel bepaalt hoe het er op de zitting aan toegaat als de rechtbank een ontnemingsvordering behandelt. Het uitgangspunt is dat de gewone regels over het onderzoek ter terechtzitting van overeenkomstige toepassing zijn. Daarnaast bevat het artikel twee eigen instrumenten: een schriftelijke ronde vóór de zitting, en de mogelijkheid om alsnog financieel onderzoek te laten doen.
Dezelfde regels als op een gewone zitting
Voor de behandeling gelden de bepalingen over het onderzoek op de terechtzitting in strafzaken. De betrokkene mag dus zijn standpunt naar voren brengen, getuigen en deskundigen laten horen en zich laten bijstaan door een advocaat. Het openbaar ministerie licht de vordering toe. Het verschil met een gewone strafzaak zit niet in de vorm, maar in het onderwerp: niet de vraag of iemand een feit heeft gepleegd, maar hoeveel hij eraan heeft verdiend.
De schriftelijke voorbereiding
De behandeling op de zitting kan worden voorafgegaan door een schriftelijke voorbereiding, op de manier die de rechtbank bepaalt. Partijen wisselen dan vooraf stukken en standpunten uit. Dat is in dit soort zaken bijzonder nuttig: het gaat vaak om uitgebreide berekeningen die zich slecht lenen voor een mondelinge discussie op de zitting. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen daarover nadere regels worden gesteld.
Nader financieel onderzoek
Blijkt tijdens de behandeling dat een strafrechtelijk financieel onderzoek of een aanvulling daarop nodig is, dan schorst de rechtbank de zaak en geeft zij de stukken in handen van de officier van justitie. Daarbij geeft zij aan waarover het onderzoek moet gaan en zo nodig hoe het moet worden ingesteld. Zo'n door de rechtbank bevolen onderzoek geldt als een financieel onderzoek waarvoor rechterlijke machtiging is verleend en wordt volgens de daarvoor geldende regels gevoerd.
Een voorbeeld. Op de zitting stelt de verdediging dat een groot deel van de gestelde opbrengst in werkelijkheid is doorbetaald aan anderen, en overlegt daarvoor stukken. Het openbaar ministerie kan dat op dat moment niet controleren. De rechtbank schorst de behandeling en draagt de officier van justitie op dat punt uit te zoeken, zodat de schatting later op onderzochte gegevens kan rusten in plaats van op aannames.
In de praktijk
Voor de betrokkene is de schriftelijke ronde de belangrijkste kans in deze procedure. Daar kun je punt voor punt op de berekening reageren, alternatieve cijfers aandragen en aangeven welke gegevens ontbreken. Doe dat concreet en met stukken: een enkele ontkenning helpt niet, een onderbouwde tegenberekening wel.
Houd er rekening mee dat een ontnemingszaak lang kan lopen, juist door schorsingen voor nader onderzoek. Dat is vervelend, maar het werkt twee kanten op: het onderzoek kan ook uitwijzen dat het voordeel lager is dan gevorderd. Zorg dat je advocaat in die tussenperiode bereikbaar blijft en dat je administratie bewaard blijft.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Hoe ver mag de ontnemingsvordering worden gewijzigd?
Op de behandeling van de vordering zijn de bepalingen over het onderzoek ter terechtzitting in strafzaken van overeenkomstige toepassing, dus ook die over wijziging van de tenlastelegging. Anders dan in de strafzaak vormt de vordering volgens de Hoge Raad niet de grondslag van de beslissing maar enkel de aanleiding ertoe; de beraadslaging gaat over de vraag of de maatregel moet worden opgelegd en op welk bedrag het voordeel is te schatten. Daarom vindt een wijziging van de vordering haar grens alleen in de ontnemingsbepaling van het Wetboek van Strafrecht. Het beroep werd verworpen.
-
Welke maatstaf geldt voor een getuigenverzoek in de ontnemingszaak?
Omdat op de behandeling van de vordering de bepalingen van de eerste afdeling over het onderzoek ter terechtzitting van overeenkomstige toepassing zijn, gelden volgens de Hoge Raad ook de bepalingen over het ter zitting verzoeken en afwijzen van getuigen, in eerste aanleg en langs de appelregeling ook in hoger beroep. Was aan het verzoek een weigering van de officier van justitie voorafgegaan, dan mocht het hof het alleen op de in de wet genoemde gronden afwijzen. Door in plaats daarvan te eisen dat het horen noodzakelijk was, heeft het hof de verkeerde maatstaf aangelegd; de uitspraak werd vernietigd en de zaak verwezen.
-
Is een conclusie van de raadsman een bewijsmiddel voor de schatting?
De uitspraak moet de inhoud bevatten van de bewijsmiddelen waaraan de schatting van het voordeel is ontleend. De Hoge Raad overweegt dat verklaringen en stukken van de raadsman geen wettig bewijsmiddel zijn, en dat dit ook geldt voor een schriftelijk stuk dat hij in de schriftelijke voorbereiding van de ontnemingszaak heeft ingediend. Het hof had een bedrag aan zo'n stuk ontleend, waardoor de schatting ontoereikend was gemotiveerd. De uitspraak werd vernietigd en de zaak teruggewezen naar het hof.
-
Weegt de schriftelijke voorbereiding mee bij een aanhoudingsverzoek?
Het beoordelingskader voor een verzoek om de zitting aan te houden zodat de betrokkene aanwezig kan zijn, geldt volgens de Hoge Raad ook in ontnemingszaken. Bij de afweging van alle betrokken belangen komt daarbij mede betekenis toe aan de mogelijkheid van een schriftelijke voorbereiding, omdat de betrokkene daardoor zijn zienswijze al voor de zitting kan hebben uiteengezet. Het hof had zijn afwijzing niet toereikend gemotiveerd; de uitspraak werd vernietigd en de zaak teruggewezen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.