Artikel 482c Sv: Nader onderzoek ter voorbereiding van herziening ten nadele

Voordat er een aanvraag tot herziening ten nadele ligt, moet er soms nog onderzoek worden gedaan. Dit artikel bepaalt dat de bevoegdheden van opsporingsambtenaren daarbij in beginsel niet tegen de gewezen verdachte mogen worden ingezet. Onderzoek dat niet tegen hem is gericht, zoals een nieuwe analyse van bewaard sporenmateriaal, kan gewoon plaatsvinden; moeten er wel bevoegdheden tegen hem worden gebruikt, dan kan dat alleen langs de weg van de rechter-commissaris.

Het uitgangspunt: met rust laten

Wie onherroepelijk is vrijgesproken, is geen verdachte meer. Daarom geldt de hoofdregel dat de bevoegdheden die de wet aan opsporingsambtenaren geeft, niet tegen hem worden uitgeoefend. Alleen langs de weg die dit artikel en artikel 482e Sv openen, kan daarvan worden afgeweken. Dat beschermt de gewezen verdachte tegen een onderzoek dat jaren na dato ongemerkt opnieuw op gang komt.

De vordering bij de rechter-commissaris

Ter voorbereiding van een herzieningsaanvraag kan een daartoe door het College van procureurs-generaal aangewezen officier van justitie een vordering tot nader onderzoek indienen. Die vordering gaat naar een rechter-commissaris in een rechtbank die de zaak nog niet kent en die niet valt binnen het gebied van een gerechtshof dat de zaak wel heeft behandeld. Zo beslist een rechter met een frisse blik, los van iedereen die eerder bij de zaak betrokken was.

De voorwaarden

• Reële kans van slagen: er moet ernstig rekening mee worden gehouden dat de Hoge Raad een herzieningsaanvraag gegrond zal achten.
• Dringende noodzaak: het onderzoek moet dringend noodzakelijk zijn. Nieuwsgierigheid of een algemene wens om de zaak nog eens te bekijken volstaat niet.
• Onderbouwing: de vordering vermeldt welke onderzoekshandelingen de rechter-commissaris zou moeten verrichten en is met redenen omkleed.

- Instemming vooraf: het College van procureurs-generaal moet schriftelijk met de vordering hebben ingestemd.

De positie van de gewezen verdachte

De officier van justitie geeft schriftelijk kennis van de vordering aan de gewezen verdachte en zijn raadsman, zodra het belang van het onderzoek dat toelaat. Die kennisgeving kan dus even op zich laten wachten, maar zij komt er.

Is de vordering kennelijk ongegrond, dan wijst de rechter-commissaris haar af. In alle andere gevallen hoort hij de gewezen verdachte eerst over de vordering, tenzij het belang van het onderzoek dringend vordert dat dit achterwege blijft. Bij dat verhoor mag de gewezen verdachte zich laten bijstaan door een raadsman.

Een voorbeeld. In een oude zaak waarin iemand is vrijgesproken, meldt zich een persoon met een bekentenis. Het openbaar ministerie wil die verklaring laten toetsen en aanvullend technisch onderzoek laten doen. Een aangewezen officier van justitie legt een onderbouwde vordering voor aan een rechter-commissaris in een andere regio, met schriftelijke instemming van het College. Die rechter beoordeelt of er genoeg is om de zaak weer aan te raken.

In de praktijk

Voor een gewezen verdachte is dit het artikel dat bepaalt of en wanneer hij weer met de zaak wordt geconfronteerd. Krijgt u zo een kennisgeving of een oproep om te worden gehoord, schakel dan direct een advocaat in: u hebt recht op bijstand en de gang van zaken wijkt op belangrijke punten af van een gewoon strafrechtelijk onderzoek.