- Tegen de arresten van de gerechtshoven, als uitspraak gegeven, betreffende misdrijven staat beroep in cassatie open voor het openbaar ministerie bij het gerecht dat de uitspraak heeft gedaan, en de verdachte.
- Tegen arresten van de gerechtshoven, als uitspraak gegeven, betreffende overtredingen staat beroep in cassatie open voor het openbaar ministerie bij het gerecht dat het arrest heeft gewezen, en de verdachte, tenzij terzake in de einduitspraak: a. met toepassing van artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht geen straf of maatregel werd opgelegd, of b. geen andere straf of maatregel werd opgelegd dan een geldboete tot een maximum – of, wanneer bij het arrest twee of meer geldboetes werden opgelegd, geldboetes tot een gezamenlijk maximum – van EUR 250.
- Tegen de arresten, bedoeld in het tweede lid, onder a en b, staat niettemin beroep in cassatie open indien zij een overtreding betreffen van een verordening van een provincie, een gemeente, een waterschap of een met toepassing van de Wet gemeenschappelijke regelingen ingesteld openbaar lichaam.
- Hoger beroep schorst de rechtsgevolgen van beroep in cassatie; indien in de lagere aanleg een uitspraak wordt gegeven over een of meer van de vragen, bedoeld in de artikelen 351 en 352 vervalt het ingestelde beroep in cassatie.
←
Terug 426 · Aantekening van de uitspraak en het recht op een schriftelijke uitspraak
Verder 428 · Cassatie tegen tussenbeslissingen pas bij de einduitspraak
→
Artikel 427 Sv: Wanneer cassatie openstaat tegen een uitspraak van het gerechtshof
Wanneer cassatie openstaat tegen een uitspraak van het gerechtshof
Wettekst
Toelichting
Na het gerechtshof is er nog één stap: beroep in cassatie bij de Hoge Raad. Dat is geen derde behandeling van de feiten, maar een toets of het recht juist is toegepast en of de uitspraak begrijpelijk is gemotiveerd. Dit artikel bepaalt wie cassatie kan instellen en in welke lichte zaken die weg is afgesloten.
Wie cassatie kan instellen
Bij misdrijven staat cassatie open voor twee partijen: het openbaar ministerie bij het gerecht dat de uitspraak heeft gedaan, en de verdachte. Het slachtoffer of de benadeelde partij komt in deze opsomming niet voor; zij zijn voor het strafrechtelijke deel afhankelijk van het beroep van een van beide partijen.
De uitzonderingen bij overtredingen
Bij overtredingen geldt hetzelfde uitgangspunt, maar met twee uitzonderingen. Cassatie is uitgesloten als in de einduitspraak:
- geen straf of maatregel is opgelegd met toepassing van de bepaling uit het Wetboek van Strafrecht die schuldigverklaring zonder strafoplegging mogelijk maakt;
- alleen een geldboete is opgelegd tot ten hoogste 250 euro, of bij meer boetes samen niet meer dan dat bedrag.
De gedachte is dat de Hoge Raad niet belast moet worden met zaken waarin de gevolgen voor de betrokkene gering zijn. Wie een lage boete krijgt voor een overtreding, heeft het gerechtshof als laatste rechter.
De uitzondering op de uitzondering
Toch is cassatie in die lichte zaken wél mogelijk als het gaat om een overtreding van een verordening van een provincie, een gemeente, een waterschap of een openbaar lichaam dat op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen is ingesteld. De reden is dat bij dat soort plaatselijke regels vaak principiële vragen spelen: mocht de regel wel worden gesteld, en verhoudt hij zich tot hogere wetgeving. Zulke vragen horen door de hoogste rechter te kunnen worden beantwoord, ook als de boete klein is.
De verhouding tot hoger beroep
Het vierde lid regelt een samenloop. Hoger beroep schorst de rechtsgevolgen van een ingesteld cassatieberoep. Wordt in de lagere aanleg vervolgens een uitspraak gedaan over de vragen naar het bewijs, de strafbaarheid en de straf, dan vervalt het cassatieberoep. Zo wordt voorkomen dat twee rechtsmiddelen tegelijk over dezelfde zaak lopen.
Een voorbeeld. Iemand wordt door het gerechtshof veroordeeld voor een overtreding en krijgt een boete van 150 euro. Cassatie staat dan niet open. Gaat het om overtreding van een gemeentelijke verordening, dan kan hij toch naar de Hoge Raad, bijvoorbeeld met de klacht dat de gemeente die regel niet mocht stellen.
In de praktijk
Ga eerst na of cassatie in uw zaak openstaat; dat scheelt teleurstelling en kosten. Bedenk daarna dat cassatie iets anders is dan een nieuwe behandeling: de Hoge Raad gaat niet opnieuw naar het bewijs kijken en hoort geen getuigen. Klachten moeten gaan over rechtsvragen of over de begrijpelijkheid van de motivering.
Schakel voor cassatie een advocaat in die daarin is gespecialiseerd. De schriftuur met klachten moet aan strikte eisen voldoen, en een goed geformuleerde klacht is bepalend voor de kans van slagen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer staat bij een verordening toch cassatie open?
Bij een overtreding waarvoor alleen een lage geldboete is opgelegd, staat toch cassatie open als het gaat om een verordening van een gemeente, provincie, waterschap of openbaar lichaam. De Hoge Raad legt uit dat het daarbij aankomt op de vraag waar de gedragsnorm staat waarvan de overtreding strafbaar is gesteld: staat die in zo'n verordening, dan is het beroep ontvankelijk. Dat de strafbaarstelling zelf in een andere wet is opgenomen en dat de verordening op een wet berust, maakt dat niet anders. De Hoge Raad achtte het beroep daarom ontvankelijk en verwees de zaak naar de rolzitting.
-
Wie mag beroep in cassatie instellen in een strafzaak?
Beroep in cassatie kan alleen worden ingesteld door de verdachte en door het openbaar ministerie. Wie de verdachte is, leidt de Hoge Raad af uit de uitspraak zelf: dat is degene op wiens naam de uitspraak staat, want die geldt als degene te wiens laste zij is gewezen. Omdat het beroep hier was ingesteld namens iemand anders dan die persoon, verklaarde de Hoge Raad het beroep niet-ontvankelijk.
-
Kan de benadeelde partij zelf in cassatie gaan?
De benadeelde partij kan niet op eigen kracht beroep in cassatie instellen wanneer haar vordering is afgewezen of niet-ontvankelijk is verklaard en noch de verdachte noch het openbaar ministerie cassatie heeft ingesteld. De Hoge Raad verwerpt het betoog dat de discriminatieverboden in het EVRM tot een ruimere uitleg van het eerste lid van artikel 427 Sv dwingen; hij wijst erop dat het slachtoffer zijn schade ook bij de burgerlijke rechter kan vorderen, met de rechtsmiddelen die daar gelden. Ook de Europese richtlijn over slachtofferrechten zegt niets over de rechtsmiddelen van de benadeelde partij. De benadeelde partij is niet-ontvankelijk verklaard in haar beroep.
-
Hoe werkt de cassatiedrempel als meerdere overtredingen zijn afgedaan?
Gaat een arrest over verschillende gevoegde overtredingen, dan moet voor de vraag of cassatie openstaat worden gekeken naar het totaal van de opgelegde geldboetes; gevoegde misdrijven blijven daarbij buiten beschouwing. Is voor een van de overtredingen hechtenis opgelegd, dan kan de verdachte ook opkomen tegen de geldboete die voor een andere overtreding is opgelegd. De Hoge Raad achtte de verdachte op die grond bij tussenarrest ontvankelijk en verwees de zaak naar de rolzitting, zodat de advocaat-generaal zich nog over de overige klachten kon uitlaten. In het eindarrest konden de klachten niet tot cassatie leiden en werd het beroep verworpen.
-
Telt een voorwaardelijke geldboete mee voor de cassatiedrempel?
Artikel 427 Sv maakt geen onderscheid tussen een voorwaardelijk en een onvoorwaardelijk opgelegde geldboete, en ook aan de strekking van de bepaling valt volgens de Hoge Raad geen aanknopingspunt te ontlenen om haar tot onvoorwaardelijke boetes te beperken. Bij een voorwaardelijke boete boven het drempelbedrag voor overtredingen kan de verdachte dus wel in cassatie worden ontvangen. De zaak werd naar de rolzitting verwezen zodat de advocaat-generaal zich nog over de klachten kon uitlaten.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.