- Na sluiting van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep stelt het gerechtshof naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting vast of de uitreiking van de dagvaarding of oproeping in hoger beroep geldig is alsmede of het hoger beroep is ingesteld overeenkomstig de eisen die dit wetboek daaraan stelt.
- Indien de uitreiking van de dagvaarding of oproeping in hoger beroep geldig is en het hoger beroep overeenkomstig de eisen van dit wetboek is ingesteld, geschiedt de beraadslaging in hoger beroep, bedoeld in de artikelen 348 en 350, naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep. De beraadslaging geschiedt voorts naar aanleiding van het onderzoek in eerste aanleg, zoals dit volgens het proces-verbaal van die terechtzitting heeft plaatsgehad, tenzij artikel 378a of artikel 395a in eerste aanleg is toegepast.
←
Terug 421 · De vordering van de benadeelde partij in hoger beroep
Verder 422a · Terugwijzing als de dagvaarding in eerste aanleg nietig was
→
Artikel 422 Sv: Geldigheid van de dagvaarding en grondslag van de beraadslaging
Geldigheid van de dagvaarding en grondslag van de beraadslaging
Wettekst
Toelichting
Voordat het gerechtshof aan de inhoud van de zaak toekomt, moeten twee voorvragen worden beantwoord: is de verdachte op de juiste manier opgeroepen, en is het hoger beroep ingesteld zoals de wet dat eist. Dit artikel schrijft voor dat het hof dat na sluiting van het onderzoek vaststelt, en het bepaalt waarop de beraadslaging vervolgens berust.
Twee vragen vooraf
Het eerste lid noemt beide punten die het hof moet nagaan:
- Is de uitreiking van de dagvaarding of oproeping geldig? Het gaat erom of de verdachte volgens de regels op de hoogte is gebracht van de zitting. Was dat niet zo, dan is er iets mis met de basis van de behandeling.
- Is het hoger beroep ingesteld zoals dit wetboek eist? Denk aan de vraag of het op tijd is gedaan, door iemand die daartoe bevoegd was en op de voorgeschreven wijze.
Het hof stelt dit vast naar aanleiding van het onderzoek op de zitting. Loopt het op een van beide punten spaak, dan komt het niet toe aan een inhoudelijk oordeel over de zaak.
Waarop de beraadslaging berust
Zijn beide vragen bevestigend beantwoord, dan volgt de beraadslaging over de vragen die de artikelen 348 en 350 Sv stellen: de geldigheid van de dagvaarding, de bevoegdheid van de rechter, de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie, en daarna het bewijs, de strafbaarheid en de straf.
Bijzonder is de dubbele grondslag. Het hof beraadslaagt niet alleen naar aanleiding van het onderzoek op zijn eigen zitting, maar ook naar aanleiding van het onderzoek in eerste aanleg zoals dat volgens het proces-verbaal van die zitting heeft plaatsgehad. Alles wat bij de rechtbank is besproken telt dus mee, ook als het bij het hof niet opnieuw ter sprake is gekomen.
De uitzondering
Die tweede grondslag valt weg als in eerste aanleg gebruik is gemaakt van de mogelijkheid om de uitspraak van de politierechter of de kantonrechter in een aantekening vast te leggen, geregeld in de artikelen 378a en 395a Sv. In die gevallen wordt geen proces-verbaal van de zitting opgemaakt, zodat er ook niets is om op terug te vallen. Het hof beraadslaagt dan uitsluitend op basis van zijn eigen zitting.
Een voorbeeld. Bij de rechtbank heeft een getuige uitvoerig verklaard en is een deskundigenrapport besproken. In hoger beroep gaat het alleen nog over de strafmaat en wordt die getuige niet opnieuw gehoord. Het hof mag zijn oordeel over het bewijs toch mede baseren op wat er blijkens het proces-verbaal bij de rechtbank is gebeurd.
In de praktijk
Lees het proces-verbaal van de zitting in eerste aanleg goed door; het werkt in hoger beroep gewoon door. Staat er iets onjuist of onvolledig in, meld dat dan op de zitting bij het hof, zodat het in het proces-verbaal daarvan wordt opgenomen.
Twijfelt u of de oproeping u wel heeft bereikt of of het beroep op tijd is ingesteld, breng dat dan meteen naar voren. Het zijn punten waar het hof hoe dan ook over moet beslissen, en zij kunnen bepalen of de zaak inhoudelijk wordt behandeld.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer toetst het hof de geldigheid van de dagvaarding?
Het hof komt pas aan de beraadslaging over de voor- en hoofdvragen toe als het hoger beroep is ingesteld zoals de wet eist. De Hoge Raad leidt daaruit af dat de vraag naar de geldigheid van de inleidende dagvaarding alleen aan de orde kan komen wanneer het hoger beroep ontvankelijk is. Verklaart het hof het hoger beroep niet-ontvankelijk omdat geen bezwaren tegen het vonnis zijn opgegeven, dan is dat dus niet het geval. Het beroep werd verworpen.
-
Wanneer beslist het hof over de ontvankelijkheid van het OM?
De Hoge Raad overweegt dat het hof de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging moet onderzoeken naar aanleiding van het onderzoek op de zitting dat tot het eindarrest heeft geleid. Is op die zitting uitdrukkelijk verweer gevoerd dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk is, dan moet het hof daarover in datzelfde eindarrest beslissen. Het hof mocht dat verweer dus niet verwerpen op de grond dat een eerder arrest met een andersluidende beslissing onherroepelijk was geworden. De Hoge Raad vernietigde het arrest en wees de zaak terug.
-
Moet het hof vermelden waarop het heeft beraadslaagd?
De beraadslaging in hoger beroep geschiedt naar aanleiding van het onderzoek op de zitting in hoger beroep en van het onderzoek in eerste aanleg zoals dat volgens het proces-verbaal heeft plaatsgehad. De Hoge Raad oordeelt dat geen rechtsregel het hof verplicht in zijn arrest met zoveel woorden tot uitdrukking te brengen dat het op beide heeft beraadslaagd. De klacht faalde daarom. De Hoge Raad merkt op dat zo'n klacht in voorkomende gevallen zonder nadere motivering kan worden afgedaan en verwierp het beroep.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.