Artikel 409 Sv: Doorzending van de processtukken naar het gerechtshof

Doorzending van de processtukken naar het gerechtshof

Nadat hooger beroep is ingesteld, zendt de griffier van de rechtbank de stukken van het geding zoo spoedig mogelijk aan den griffier van het gerechtshof.
Indien hoger beroep alleen door de officier van justitie is ingesteld, geschiedt de inzending niet of wordt aan haar, heeft zij ten onrechte plaatsgehad, geen gevolg gegeven, dan nadat het beroep aan de verdachte is betekend.
Is het hoger beroep door de officier van justitie de verdachte niet in persoon betekend, dan vindt het tweede lid overeenkomstige toepassing, zolang de termijn voor het instellen van hoger beroep voor de verdachte niet is verstreken dan wel, indien de verdachte inmiddels hoger beroep heeft ingesteld, zolang de termijn voor het indienen van een schriftuur als bedoeld in artikel 410 niet is verstreken.
Indien de officier van justitie hoger beroep heeft ingesteld tegen een vonnis waarbij de verdachte van de gehele telastlegging is vrijgesproken, terwijl het vonnis is gewezen nadat de dagvaarding of oproeping om op de terechtzitting in eerste aanleg te verschijnen of de aanzegging of oproeping voor de nadere terechtzitting aan de verdachte niet in persoon is gedaan of betekend en zich geen andere omstandigheid heeft voorgedaan waaruit voortvloeit dat de dag van de terechtzitting of van de nadere terechtzitting de verdachte tevoren bekend was, geschiedt de inzending niet of wordt aan haar, heeft zij ten onrechte plaatsgehad, geen gevolg gegeven, dan nadat het hoger beroep aan de verdachte in persoon is betekend.

Toelichting

Zodra hoger beroep is ingesteld, moet het dossier naar het gerechtshof. Dit artikel regelt die doorzending en bouwt er een waarborg in voor de verdachte: gaat het beroep alleen van de officier van justitie uit, dan gaan de stukken pas op reis nadat de verdachte van dat beroep op de hoogte is gebracht.

De hoofdregel

De griffier van de rechtbank zendt de stukken van het geding zo spoedig mogelijk aan de griffier van het gerechtshof. Dat is een administratieve handeling, maar wel een die telt: zolang het dossier er niet is, kan het gerechtshof de zaak niet op zitting plannen en kan de verdediging de stukken daar niet inzien.

Beroep van alleen de officier van justitie

Stelt alleen de officier van justitie hoger beroep in, dan mag het dossier pas worden ingezonden nadat het beroep aan de verdachte is betekend. Is dat toch al gebeurd, dan wordt aan die inzending geen gevolg gegeven. Zo wordt voorkomen dat een zaak bij het gerechtshof gaat lopen terwijl de verdachte niet eens weet dat het openbaar ministerie doorprocedeert.

Is het beroep van de officier van justitie niet in persoon aan de verdachte betekend, dan blijft die rem staan zolang de beroepstermijn voor de verdachte nog loopt. Heeft de verdachte inmiddels zelf ook beroep ingesteld, dan geldt hetzelfde zolang de termijn voor zijn schriftuur met grieven uit artikel 410 Sv nog niet is verstreken.

Beroep tegen een vrijspraak bij verstek

Voor één situatie geldt een strengere eis. Is de verdachte van de hele tenlastelegging vrijgesproken bij een vonnis dat is gewezen terwijl de dagvaarding of oproeping niet in persoon aan hem is gedaan of betekend en ook niet blijkt dat hij de zittingsdag kende, dan mogen de stukken pas naar het gerechtshof als het hoger beroep van de officier van justitie aan de verdachte in persoon is betekend.

Dat is een zware waarborg voor een bijzonder geval: iemand die is vrijgesproken zonder van de zaak te weten, mag niet ongemerkt opnieuw terechtstaan. De wet eist daarom dat hij het stuk werkelijk in handen krijgt.

Een voorbeeld

De rechtbank spreekt u vrij; u was niet op de zitting en had de dagvaarding nooit persoonlijk ontvangen. De officier van justitie gaat in beroep. Het dossier blijft bij de rechtbank tot een deurwaarder of ambtenaar u het beroep persoonlijk heeft betekend. Pas daarna kan de behandeling bij het gerechtshof beginnen.

Wat dit voor u betekent

Krijgt u een stuk waarin staat dat het openbaar ministerie hoger beroep heeft ingesteld, neem dat dan serieus: uw zaak is niet klaar en wordt opnieuw beoordeeld. Zorg dat u weet bij welk gerechtshof de zaak loopt, en vraag om inzage in de stukken. Overweegt u zelf ook in beroep te gaan, houd dan de termijn van artikel 408 Sv in de gaten, en dien tijdig een schriftuur met uw bezwaren in.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer mogen de stukken naar het hof worden gezonden?

Hoge Raad · 2019-04-09 · ECLI:NL:HR:2019:563

Heeft alleen de officier van justitie hoger beroep ingesteld tegen een bij verstek gewezen volledige vrijspraak terwijl de inleidende dagvaarding niet in persoon was betekend, dan mogen de stukken pas naar het hof worden gezonden nadat het hoger beroep aan de verdachte in persoon is betekend. Zijn de stukken al eerder gezonden, dan mag aan het beroep eerst na die betekening gevolg worden gegeven. De Hoge Raad overweegt dat dit voorschrift ertoe strekt zeker te stellen dat de verdachte van de vervolging en van het beroep op de hoogte raakt, en dat dat belang ook gewaarborgd kan zijn als de appeldagvaarding hem ruim voor de zitting in persoon is betekend. Het hof had moeten laten zien dat het dit had onderzocht.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst