Artikel 373 Sv: Getuigen mondeling oproepen voor de politierechter

Voor de zitting van de politierechter gelden lichtere vormvoorschriften. Dit artikel is daarvan een voorbeeld: de officier van justitie mag getuigen, deskundigen en tolken mondeling oproepen, zonder de schriftelijke oproeping die anders gebruikelijk is.

Wat mondeling oproepen betekent

De officier van justitie kan de betrokkene zelf mondeling oproepen, of de oproeping door een ander laten doen. In dat laatste geval gebeurt dat door ambtenaren of functionarissen die de minister daarvoor heeft aangewezen. In de praktijk zijn dat opsporingsambtenaren die de getuige toch al spreken.

Een mondelinge oproeping heeft dezelfde betekenis als een schriftelijke: wie is opgeroepen, wordt geacht op de zitting te verschijnen. De vorm is soepeler, de verplichting is dat niet.

Waarom dit bestaat

De regeling past bij het snelle karakter van de zaken die de politierechter behandelt. Wordt iemand op heterdaad aangehouden en volgt berechting kort daarna, dan is er geen tijd om oproepingen te laten betekenen. Artikel 375 Sv kent daarom een vergelijkbare voorziening: na een aanhouding kan een opsporingsambtenaar getuigen mondeling uitnodigen om voor de officier of de hulpofficier van justitie te verschijnen.

Voor de verdediging bestaat een eigen route. De verdachte kan getuigen en deskundigen zelf laten oproepen of meebrengen naar de zitting; die rechten zijn geregeld in de artikelen 260 en 263 Sv en blijven bij de politierechter onverkort gelden.

Positie van de opgeroepen getuige

Bent u als getuige mondeling opgeroepen, houd die oproep dan serieus. Verschijnen is een plicht, en op de zitting legt u een belofte of eed af om de waarheid te zeggen. Kunt u echt niet, laat dat dan tijdig weten met opgave van reden, zodat de rechter daar rekening mee kan houden.

Wordt u opgeroepen als tolk of deskundige, dan geldt hetzelfde. De tolk zorgt ervoor dat een verdachte die het Nederlands onvoldoende beheerst de zitting kan volgen; zonder tolk kan de behandeling in zo'n geval niet doorgaan.

Een voorbeeld. Na een aanhouding wegens een winkeldiefstal spreekt de politie de filiaalmanager. Die wordt ter plekke mondeling opgeroepen om op de zitting van de politierechter te verschijnen. Op de zitting kan hij vertellen wat hij op de camerabeelden heeft gezien.

In de praktijk

Voor de verdachte betekent dit dat er getuigen op de zitting kunnen staan die niet in een schriftelijke oproeping zijn aangekondigd. Vraag daarom aan het begin van de zitting wie er zijn opgeroepen en waarover zij zullen verklaren.

Wilt u zelf een getuige laten horen, regel dat dan vooraf via uw advocaat en wacht niet af. En bedenk: een getuige die u meebrengt, hoort pas als de rechter dat toestaat, dus leg goed uit waarom die verklaring voor de beoordeling van de zaak van belang is.