Artikel 363 Sv: Aanwezigheid bij de uitspraak van een gedetineerde verdachte

Voor een verdachte die vastzit is de uitspraak het moment waarop duidelijk wordt hoe zijn zaak afloopt en of hij vast blijft zitten. Dit artikel bepaalt daarom dat hij bij de uitspraak aanwezig is, en regelt wat er gebeurt als hij niet kan komen.

Het uitgangspunt: u bent erbij

De verdachte die voor het op de zitting onderzochte feit in voorlopige hechtenis zit, is bij de uitspraak tegenwoordig. Het is een recht dat de overheid mogelijk maakt: er wordt vervoer geregeld en hij wordt naar de rechtbank gebracht. Een verschijningsplicht is het niet — naar de uitspraak kan een verdachte niet worden gehaald.

Er zijn twee uitzonderingen. De eerste: hij is er buiten staat toe, bijvoorbeeld door ziekte. De tweede: hij heeft mondeling of schriftelijk laten weten weg te willen blijven. U kunt dus afzien van aanwezigheid, en dat gebeurt in de praktijk regelmatig, bijvoorbeeld omdat een dag vervoer belastend is.

Als u niet kunt komen

Kan de verdachte de uitspraak niet bijwonen, dan komt het vonnis naar hem toe. Zo spoedig mogelijk leest de griffier het vonnis aan hem voor op de plaats waar hij wordt vastgehouden. Daarbij doet de griffier ook de mededeling die anders de voorzitter zou doen: welk rechtsmiddel openstaat en binnen welke termijn dat kan worden ingesteld.

Van dat alles maakt de griffier melding op het vonnis. Zo is later controleerbaar dat de verdachte het vonnis heeft gehoord en dat hij op zijn rechtsmiddel is gewezen — belangrijk als er discussie ontstaat over de vraag of een beroep tijdig is ingesteld.

Vastgehouden in een ander arrondissement

Zit de verdachte gevangen in een ander arrondissement dan waar de zaak is behandeld, dan mag de voorlezing worden gedaan door de griffier van de rechtbank in het arrondissement waar hij verblijft. Dat voorkomt onnodig reizen en zorgt ervoor dat het snel gebeurt.

In de praktijk betekent dit dat het vonnis in de inrichting aan u wordt voorgelezen, meestal kort na de uitspraakdatum. Zorg dat u begrijpt wat er wordt gezegd en vraag om herhaling als de termijn u ontgaat.

Een voorbeeld. Een verdachte zit in voorlopige hechtenis en is op de uitspraakdag ziek. De griffier komt naar de inrichting, leest het vonnis voor en vertelt dat hoger beroep openstaat en binnen welke termijn dat moet worden ingesteld. Daarvan wordt op het vonnis aantekening gemaakt.

In de praktijk

Wilt u niet naar de uitspraak, laat dat dan duidelijk weten aan uw advocaat of aan de inrichting, zodat er geen vervoer voor niets wordt geregeld. Houd er wel rekening mee dat het vonnis u dan niet wordt voorgelezen: de griffier komt alleen bij wie de uitspraak niet kán bijwonen. Vraag dus zelf, of via uw advocaat, na wat er is beslist en welke termijn er loopt.

Wacht na de uitspraak niet af. De termijn voor hoger beroep is kort. Spreek nog dezelfde week met uw advocaat door wat er is beslist en of u in beroep gaat; het uitgewerkte vonnis komt vaak later dan die termijn lang is.