← Terug 344a · Bewijs uit verklaringen van getuigen zonder bekende identiteit Verder 346 · Heropening van het onderzoek na een onvolledige zitting →

Artikel 345 Sv: Sluiting van het onderzoek en de dag van de uitspraak

Sluiting van het onderzoek en de dag van de uitspraak

Wettekst

  1. Na afloop van het onderzoek wordt dit door den voorzitter gesloten verklaard en wordt hetzij aanstonds de uitspraak gedaan, hetzij door den voorzitter mondeling medegedeeld, wanneer zij, volgens de bepaling der rechtbank zal plaats vinden.
  2. Te bepaalden tijde kan de uitspraak mondeling tot een naderen dag worden uitgesteld. De uitspraak kan niet vervroegd worden, tenzij zij gedaan wordt in tegenwoordigheid van den verdachte.
  3. In geen geval mag de uitspraak later plaats vinden dan op den veertienden dag na de sluiting van het onderzoek. Daarbij kan volstaan worden met het uitspreken van een verkort vonnis.
  4. Heeft de uitspraak alsdan niet plaats gehad, dan wordt de zaak op de bestaande telastelegging door hetzelfde college opnieuw onderzocht.

Toelichting

Als alles op de zitting is besproken, sluit de voorzitter het onderzoek. Vanaf dat moment beraadslaagt de rechtbank en telt de klok: dit artikel bepaalt wanneer de uitspraak moet volgen en wat er gebeurt als die termijn wordt overschreden.

Meteen of op een latere dag

Na afloop van het onderzoek verklaart de voorzitter dat het is gesloten. Daarna zijn er twee mogelijkheden. Of de uitspraak volgt aanstonds — bij eenvoudige zaken en bij de politierechter gebeurt dat vaak, na een korte onderbreking. Of de voorzitter deelt mondeling mee op welke dag de rechtbank uitspraak zal doen.

Die mededeling is de aankondiging waar u het mee moet doen; u krijgt daarover niet per se nog een brief. Noteer de datum dus meteen, of vraag uw advocaat die vast te leggen.

Uitstellen mag, vervroegen bijna niet

De uitspraak kan op het aangekondigde tijdstip mondeling worden uitgesteld tot een latere dag. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de beraadslaging meer tijd vergt dan gedacht of als de samenstelling van de kamer roet in het eten gooit.

Vervroegen mag daarentegen niet, met één uitzondering: het kan wel als de uitspraak wordt gedaan terwijl de verdachte erbij is. De gedachte daarachter is dat niemand mag worden overvallen door een uitspraak op een dag waarop hij niet hoefde te rekenen.

De uiterste termijn van veertien dagen

De harde grens staat in het derde lid: de uitspraak mag in geen geval later plaatsvinden dan op de veertiende dag na de sluiting van het onderzoek. Om die termijn te halen, kan de rechtbank volstaan met het uitspreken van een verkort vonnis — de beslissing zonder de volledige uitwerking van de bewijsmiddelen, die dan later volgt.

Gebeurt het toch niet binnen die termijn, dan verbindt het vierde lid daar een stevig gevolg aan: de zaak wordt op de bestaande tenlastelegging opnieuw onderzocht door hetzelfde college. De behandeling moet dus over. Dat is geen straf voor de rechtbank maar een waarborg: de rechters moeten oordelen op grond van een zitting die hun nog helder voor ogen staat.

Een voorbeeld. Een meervoudige kamer behandelt een zaak op 3 maart en sluit het onderzoek die dag; de uitspraak wordt aangekondigd op 17 maart. Wordt een van de rechters ziek en lukt het niet die dag uitspraak te doen, dan kan de zaak niet zomaar een week later worden afgedaan: de behandeling moet opnieuw plaatsvinden.

In de praktijk

U hoeft niet bij de uitspraak aanwezig te zijn; komt u niet, dan hoort u de uitkomst van uw advocaat. Zit u vast, dan is dit wel het moment waarop duidelijk wordt of dat zo blijft.

Let na de uitspraak op de termijn voor hoger beroep: die is kort en begint kort na de uitspraak te lopen. Wacht daarom niet op het uitgewerkte vonnis voordat u met uw advocaat bespreekt of u in beroep gaat, want dat stuk laat vaak langer op zich wachten dan de beroepstermijn duurt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wanneer wordt het onderzoek op de zitting gesloten?

    Hoge Raad · 2023-11-14 · ECLI:NL:HR:2023:1560

    De Hoge Raad merkt op dat uit de wettelijke regeling volgt dat de rechter het onderzoek sluit nadat de verdachte de gelegenheid heeft gehad als laatste te spreken; alleen de in de wet genoemde uitzondering kan daarvan afwijken. Die regeling belet de rechter echter niet om na het laatste woord en voor de sluiting nog een onderwerp aan de orde te laten komen dat wel met de strafzaak te maken heeft maar niet met de vragen waarover hij in het vonnis moet beslissen, zoals de voorlopige hechtenis. Het cassatieberoep werd verworpen.

  2. Tot welk moment kan een rechter worden gewraakt?

    Hoge Raad · 2024-11-26 · ECLI:NL:HR:2024:1726

    Volgens de Hoge Raad kan een wrakingsverzoek niet meer worden gedaan nadat de einduitspraak is gedaan; een schriftelijk verzoek dat na de sluiting van het onderzoek maar voor de uitspraak binnenkomt is tijdig als de betrokken rechters daarvan redelijkerwijs nog kennis konden nemen. Kan de wrakingskamer daarop dan niet beslissen voor de dag waarop de uitspraak is bepaald, dan moet de zittingsrechter het onderzoek heropenen en schorsen, juist omdat de wet de uitspraak aan een termijn bindt. De klacht was terecht voorgesteld, maar leidde bij gebrek aan belang niet tot vernietiging; het beroep werd verworpen.

  3. Mag het onderzoek pas op een latere zitting worden gesloten?

    Hoge Raad · 2011-04-12 · ECLI:NL:HR:2011:BP4660

    De Hoge Raad oordeelt dat noch deze bepaling noch enige andere rechtsregel eraan in de weg staat dat het onderzoek na de behandeling pas op een nadere zitting gesloten wordt verklaard. Heeft de verdachte het laatste woord al gehad en zijn op die nadere zitting geen nieuwe onderzoekshandelingen verricht, dan hoeft hem het laatste woord niet opnieuw te worden gegeven. Het beroep werd verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 344a · Bewijs uit verklaringen van getuigen zonder bekende identiteit Verder 346 · Heropening van het onderzoek na een onvolledige zitting →