Artikel 303 Sv: Spreekrecht via een gemachtigde en het slachtoffer dat wegblijft

Het spreekrecht hoeft niet altijd door het slachtoffer zelf te worden uitgeoefend, en niet iedereen die mag spreken komt ook opdagen. Dit artikel regelt beide situaties voor het moment dat de zitting al is begonnen.

Laten spreken door een ander

De regeling die artikel 258 Sv geeft voor de fase vóór de zitting, geldt ook daarna. Spreekgerechtigden kunnen de voorzitter dus ook tijdens de zitting nog verzoeken dat hun spreekrecht wordt uitgeoefend door hun raadsman of door iemand die daarvoor bijzonder is gemachtigd.

Dat is van praktisch belang. Iemand kan tot op de dag zelf denken dat hij het aankan en in de zaal merken dat het niet lukt. Dan kan zijn advocaat of een gemachtigde de verklaring voorlezen. Ook bij een groot aantal nabestaanden biedt die regeling uitkomst.

Wie niet verschijnt, kan opnieuw worden opgeroepen

Verschijnt het slachtoffer, zijn vertegenwoordiger of een nabestaande niet, hoewel hij is opgeroepen, dan kan de rechtbank bevelen dat hij opnieuw wordt opgeroepen om op een later te bepalen tijdstip te verschijnen. De zaak wordt dan aangehouden of het spreekmoment wordt verplaatst.

Komt hij ook de tweede keer niet, dan kan de rechtbank van het horen afzien. De behandeling gaat dan verder zonder dat het spreekrecht is uitgeoefend. Dat is geen sanctie, maar een grens: een zaak kan niet eindeloos blijven wachten.

Wat dit betekent voor slachtoffers

Het spreekrecht is een recht, geen plicht. U hoeft niets te zeggen en u hoeft niet te komen. Maar als u wél wilt spreken en het lukt op de geplande dag niet, meld dat dan vooraf. Dan kan er rekening mee worden gehouden in plaats van dat de rechtbank moet constateren dat u zonder bericht wegblijft.

Een voorbeeld. Een nabestaande wil spreken maar wordt op de ochtend van de zitting ziek. Zij laat dat weten. De rechtbank beveelt een nieuwe oproeping voor een latere zittingsdag, zodat zij haar verklaring alsnog kan voorlezen. Lukt het ook dan niet en komt zij opnieuw niet, dan kan de rechtbank besluiten verder te gaan.

In de praktijk

Overweeg de mogelijkheid uw verklaring door een advocaat of gemachtigde te laten voorlezen. Uw woorden komen dan volledig in de zaal, ook als u zelf het spreken niet aankunt of niet in dezelfde ruimte als de verdachte wilt zijn.

Kunt u op de zittingsdag niet, laat dat dan tijdig weten met een reden. Een bericht vooraf maakt het veel waarschijnlijker dat u een nieuwe gelegenheid krijgt dan een lege stoel zonder uitleg.