Artikel 282 Sv: Grenzen aan de schorsing als de verdachte vastzit

Zit de verdachte vast in afwachting van zijn zaak, dan mag de behandeling niet zomaar maanden stil komen te liggen. Dit artikel stelt daarom grenzen aan de duur van een schorsing van het onderzoek zolang de voorlopige hechtenis loopt.

De hoofdregel: in de regel een maand

Schorst de rechtbank het onderzoek voor bepaalde tijd, dan stelt zij die termijn in de regel op niet meer dan een maand. Alleen om klemmende redenen mag zij verder gaan, en ook dan geldt een harde bovengrens: in geen geval langer dan drie maanden.

Klemmende redenen zijn zwaarwegende redenen. Denk aan onderzoek dat eenvoudigweg meer tijd kost, zoals uitgebreid forensisch sporenonderzoek of een rechtshulpverzoek aan het buitenland. De rechtbank moet die keuze kunnen uitleggen; de hoofdregel blijft de korte termijn.

Schorsing voor onbepaalde tijd

Schorst de rechtbank voor onbepaalde tijd, dan moet zij toch een uiterste termijn noemen waarbinnen het onderzoek moet worden hervat, en daarbij gelden dezelfde grenzen. Ook een open einde is dus niet echt open: er staat altijd een datum waarvoor de zaak weer op zitting moet komen.

Deze regels hangen samen met het uitgangspunt dat wie nog niet is veroordeeld, niet langer vast hoort te zitten dan strikt nodig. Hoe langer de hechtenis duurt, hoe zwaarder dat weegt.

Vordering van de officier bij een aflopend bevel

Het vierde lid regelt een bijzondere situatie. Zit de verdachte vast op grond van een bevel tot gevangenneming of gevangenhouding waarvan de geldigheidsduur niet meer kan worden verlengd, dan kan de officier van justitie schorsing van het onderzoek vorderen. Dat mag alleen als hij zijn voornemen daartoe al bij de dagvaarding aan de verdachte kenbaar heeft gemaakt. In de praktijk heet dit een pro-formazitting: de zaak wordt op zitting gebracht en meteen geschorst, zodat de voorlopige hechtenis kan doorlopen terwijl het onderzoek nog niet klaar is. Ook dan gelden de grenzen van het tweede en derde lid.

Die voorwaarde beschermt de verdachte tegen een verrassing op de zitting. Hij weet dan vooraf dat het openbaar ministerie deze route wil bewandelen en kan zich daarop met zijn advocaat voorbereiden.

Een voorbeeld. Een verdachte zit vast en de verdediging wil dat een aantal sporen alsnog op DNA wordt onderzocht. Het laboratorium heeft daar zes weken voor nodig. De rechtbank schorst het onderzoek en neemt klemmende redenen aan, zodat zij verder mag gaan dan een maand. De uiterste datum blijft binnen drie maanden liggen.

In de praktijk

Zit u vast en wordt uw zaak aangehouden, vraag dan altijd wat de nieuwe datum is en wat er in de tussentijd moet gebeuren. Loopt het onderzoek waarvoor is aangehouden vertraging op, dan is dat een argument om opnieuw naar de noodzaak van de hechtenis te kijken.

Uw advocaat kan los van de zitting om opheffing of schorsing van de voorlopige hechtenis vragen. Een aanhouding van de inhoudelijke behandeling betekent immers dat u langer vastzit zonder dat er een oordeel over de zaak is.