Artikel 265 Sv: De termijn tussen dagvaarding en zittingsdag

Wie terecht moet staan, heeft tijd nodig om zich voor te bereiden. Dit artikel bepaalt daarom dat er tussen de dag waarop de dagvaarding is betekend en de dag van de zitting ten minste tien dagen moeten liggen. Voor zaken waarin de rechter-commissaris bevelen tot handhaving van de openbare orde heeft gegeven, geldt een kortere termijn van ten minste vier dagen.

Waarom die termijn er is

Tien dagen is niet veel, maar het is genoeg om een advocaat te spreken, het dossier op te vragen en te bedenken of er getuigen moeten worden opgegeven. Die laatste stap kent een eigen termijn in artikel 263 Sv, en die is op deze termijn afgestemd. Zonder minimale voorbereidingstijd zouden die rechten weinig waard zijn.

Zelf afzien van de termijn

De verdachte kan instemmen met een kortere termijn. Gebeurt de betekening op de bijzondere wijze die het wetboek daarvoor kent in artikel 36d Sv, dan kan hij in de akte van uitreiking een verklaring laten opnemen waarin hij toestemt in verkorting. Die verklaring ondertekent hij zelf; kan hij niet tekenen, dan wordt de reden daarvan in de akte vermeld.

Als de termijn niet is gehaald

Is de dagvaarding te kort voor de zitting betekend en heeft de verdachte niet met verkorting ingestemd, dan schorst de rechtbank het onderzoek, tenzij de verdachte gewoon is verschenen. Is hij er wel en vraagt hij in het belang van zijn verdediging om uitstel, dan schorst de rechtbank het onderzoek voor bepaalde tijd. Zij kan dat alleen weigeren met een gemotiveerde beslissing waarin zij oordeelt dat de verdachte redelijkerwijs niet in zijn verdediging kan worden geschaad als er wordt doorgegaan.

Dat betekent dat de verdachte die verschijnt zelf iets te kiezen heeft. Wil hij de zaak achter de rug hebben, dan kan de behandeling doorgaan. Heeft hij meer tijd nodig, dan is een verzoek om uitstel het aangewezen moment, en dat verzoek staat sterk: afwijzen kan alleen gemotiveerd.

Een voorbeeld. Een verdachte krijgt zijn dagvaarding zes dagen voor de zitting uitgereikt. Hij verschijnt en zegt dat hij nog geen advocaat heeft kunnen spreken en een getuige wil laten oproepen. De rechtbank schorst het onderzoek voor bepaalde tijd, zodat hij zich alsnog kan voorbereiden.

In de praktijk

Kijk op de akte of op het stuk wanneer de dagvaarding is betekend, en tel de dagen. Is de termijn te kort, hebt u niet met verkorting ingestemd en bent u niet ter zitting, dan moet de rechtbank het onderzoek in beginsel schorsen. Dat geldt volgens de Hoge Raad niet als namens u een advocaat verschijnt die u uitdrukkelijk hebt gemachtigd uw verdediging te voeren; dan kan de zaak toch worden behandeld. Verschijnt u zelf, dan kan de behandeling gewoon doorgaan. Zeg in dat geval uitdrukkelijk dat u in het belang van uw verdediging om uitstel vraagt, en waarvoor u die tijd nodig hebt.

Wordt u gevraagd te tekenen voor verkorting van de termijn, doe dat dan niet zonder na te denken. U geeft daarmee voorbereidingstijd op, en die krijgt u niet terug. Bij twijfel: niet tekenen en eerst een advocaat bellen.