Artikel 214 Sv: Kortdurend vasthouden van een medegebrachte getuige

Een getuige die is medegebracht, staat soms op een moment bij de rechter-commissaris waarop het verhoor niet meteen kan plaatsvinden. Dit artikel geeft de rechter-commissaris dan de bevoegdheid te bevelen dat de getuige korte tijd wordt vastgehouden op een door hem aangewezen plaats. Het gaat om een uitzonderlijke maatregel tegen iemand die zelf geen verdachte is.

De voorwaarden

De bevoegdheid is beperkt tot de getuige die op grond van artikel 213 Sv is medegebracht. Bovendien moet het vasthouden dringend noodzakelijk zijn in het belang van het onderzoek. Dat is een zware eis: handig of praktisch is niet genoeg, er moet een reden zijn waardoor het onderzoek werkelijk vastloopt als de getuige weer vertrekt zonder te zijn gehoord.

Hoe lang

Langer dan vierentwintig uur mag de getuige op grond van dit bevel niet worden vastgehouden. Dat is een bovengrens, geen vaste duur. Zodra de reden voor het vasthouden er niet meer is, bijvoorbeeld omdat het verhoor is afgerond, houdt de grondslag op. Dit artikel biedt geen mogelijkheid om de termijn te verlengen.

Het bevel moet redenen bevatten

In het bevel staan de redenen die tot de maatregel hebben geleid. Die motiveringsplicht hoort bij het uitzonderlijke karakter ervan: iemand die alleen maar iets heeft gezien of gehoord, wordt van zijn vrijheid beroofd, en dan moet zwart op wit staan waarom dat op dat moment niet anders kon. Voor de getuige en zijn advocaat is dat stuk het aanknopingspunt om te beoordelen of de maatregel terecht is.

Deze regeling staat los van de vrijheidsbeneming die in het opsporingsonderzoek tegen verdachten kan worden ingezet. Er is hier geen verdenking; de maatregel is uitsluitend gericht op het afnemen van het verhoor waarvoor de getuige was opgeroepen.

Een voorbeeld. Een getuige in een zaak over zware mishandeling is meermalen niet verschenen en wordt aan het eind van de middag medegebracht. Het verhoor kan pas de volgende ochtend plaatsvinden omdat een tolk nodig is. Acht de rechter-commissaris het dringend noodzakelijk dat de getuige beschikbaar blijft, dan kan hij bevelen dat deze tot dat moment op een aangewezen plaats verblijft, met vermelding van de redenen.

In de praktijk

Word je als getuige vastgehouden, vraag dan naar het bevel en lees welke redenen erin staan. Je bent geen verdachte en hebt daarom niet de wettelijke rechten op bijstand die een verdachte heeft, maar je kunt wel een advocaat raadplegen, en dat is verstandig als je vragen verwacht waarmee je jezelf zou kunnen belasten. Voorkomen is eenvoudiger dan genezen: reageer op een oproep en meld het als je niet kunt komen, dan komt het tot deze maatregel niet.