Artikel 150b Sv: Naar de rechter-commissaris na een geweigerd onderzoeksverzoek

De verdachte kan de officier van justitie vragen een deskundige te benoemen, een tegenonderzoek te laten doen of het onderzoek uit te breiden. Wordt zo'n verzoek afgewezen, dan is dat niet het laatste woord. Dit artikel geeft een route naar een onafhankelijke rechter: de rechter-commissaris kan de benoeming of de uitbreiding alsnog gelasten.

Een gemotiveerde weigering

Wijst de officier van justitie het verzoek af, dan moet hij dat gemotiveerd aan de verdachte laten weten. Die motivering is niet vrijblijvend; zij is nodig om te kunnen beoordelen of de afwijzing hout snijdt, en zij is het vertrekpunt voor het vervolg.

In de praktijk is de motivering vaak het aangrijpingspunt voor het verzoek aan de rechter-commissaris: waar de officier van justitie zegt dat het onderzoek niets kan toevoegen, laat u zien waarom dat wel zo is.

De termijn van twee weken

Na de kennisgeving van de weigering hebt u twee weken om de rechter-commissaris te verzoeken alsnog een deskundige te benoemen of het onderzoek uit te breiden. Die termijn is kort; houd hem aan. Wie hem overschrijdt, is daarmee niet meteen alle mogelijkheden kwijt: de rechter-commissaris kan ook langs andere weg om onderzoek worden gevraagd. Wel loopt u het risico dat de wens uiteindelijk pas op de zitting aan de rechtbank kan worden voorgelegd, waar een strengere maatstaf kan gelden naarmate het verzoek later komt.

De beslissing van de rechter-commissaris

De rechter-commissaris beslist zo spoedig mogelijk en laat zijn beslissing weten aan de verdachte en aan de officier van justitie. Dat hij snel moet beslissen, is niet toevallig: onderzoeksmateriaal kan achteruitgaan en het onderzoek loopt intussen door.

Wijst hij het verzoek toe en gaat het om een tegenonderzoek, dan wordt de uitvoering daarvan geregeld in artikel 150c Sv.

Een voorbeeld. Een verdachte vraagt om onderzoek naar de betrouwbaarheid van een meting die tegen hem wordt gebruikt. De officier van justitie weigert, omdat hij de meting betrouwbaar acht. De verdachte legt binnen twee weken aan de rechter-commissaris uit dat er concrete aanwijzingen zijn dat het apparaat niet goed was afgesteld. De rechter-commissaris gelast alsnog onderzoek.

In de praktijk

Schrijf uw verzoek concreet: wat moet worden onderzocht, welke vraag moet worden beantwoord, en waarom kan het antwoord verschil maken voor de beslissingen in uw zaak. Voeg stukken bij die uw punt onderbouwen. Laat het verzoek door uw advocaat indienen en bewaar het bewijs van verzending; de termijn van twee weken telt vanaf de kennisgeving van de weigering, dus wacht daar niet mee.