Artikel 150 Sv: Benoeming van een deskundige door de officier van justitie

Veel strafzaken staan of vallen met technisch onderzoek: sporen, letsel, geluid, beeld, chemische analyse. Dit artikel regelt wie in het opsporingsonderzoek een deskundige inschakelt. De officier van justitie kan dat doen in het belang van het onderzoek, uit eigen beweging of op verzoek van de verdachte.

Alleen uit het register

De deskundige die de officier van justitie benoemt, moet zijn geregistreerd in het landelijke register van gerechtelijke deskundigen waarop artikel 51k Sv ziet. Dat register bestaat om de kwaliteit te bewaken: opname veronderstelt dat iemand op zijn vakgebied aan bepaalde eisen voldoet.

Die eis is een waarborg voor beide partijen. Bewijs dat op deskundigenonderzoek steunt, is voor de rechter moeilijk zelf te toetsen; hij moet kunnen vertrouwen op de deskundigheid van degene die het rapport schreef.

Ook op verzoek van de verdachte

Dat de verdachte om benoeming kan vragen, is een belangrijk element. Het opsporingsonderzoek is niet alleen bedoeld om een verdenking te bevestigen; ook onderzoek dat de lezing van de verdachte kan ondersteunen hoort erbij. Denk aan een tegenonderzoek op sporenmateriaal of aan onderzoek naar de betrouwbaarheid van een meting.

Wijst de officier van justitie zo'n verzoek af, dan is dat niet het eindstation: wat er dan kan, staat in artikel 150b Sv.

Technisch onderzoek door de hulpofficier

Het tweede lid geeft de hulpofficier van justitie dezelfde bevoegdheid, maar alleen voor technisch onderzoek en niet in gevallen waarin de wet iets anders bepaalt. Dat is praktisch: routinematig onderzoek aan sporen hoeft niet steeds op het bureau van de officier van justitie te wachten. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kan nader worden geregeld wat voor technisch onderzoek dat mag zijn.

Een voorbeeld. Na een inbraak zijn op een kozijn afdrukken van een breekijzer veiliggesteld. De hulpofficier draagt het technisch onderzoek daarvan op. Later betwist de verdachte dat het breekijzer dat bij hem is gevonden die sporen heeft gemaakt. Hij vraagt de officier van justitie een geregistreerde deskundige te benoemen voor een tegenonderzoek.

In de praktijk

Wilt u onderzoek laten doen, dien uw verzoek dan schriftelijk en onderbouwd in: wat moet worden onderzocht, waarom is dat van belang voor de beslissingen in uw zaak, en welke vraagstelling moet de deskundige krijgen. Vraag ook om inzage in de opdracht die aan een reeds benoemde deskundige is gegeven; de vraagstelling bepaalt vaak het antwoord. Doe dit tijdig, want materiaal kan in kwaliteit achteruitgaan en onderzoek kost weken tot maanden.