Artikel 147 Sv: Inschakeling van de reclassering door het openbaar ministerie

Een strafzaak gaat niet alleen over de vraag wat er is gebeurd, maar ook over de persoon van de verdachte: hoe hij leeft, of er problemen spelen met werk, schulden, verslaving of psychische gezondheid, en wat een zinvolle reactie op het feit zou zijn. Voor dat deel van het onderzoek kan het openbaar ministerie de reclassering inschakelen. Dit artikel geeft daarvoor de grondslag.

Wat het openbaar ministerie kan vragen

Het openbaar ministerie kan in het belang van het onderzoek de medewerking inroepen van personen en instellingen die op het gebied van reclassering of een vergelijkbaar terrein werkzaam zijn, en hun de nodige opdrachten geven. De nadere regels daarvoor worden bij algemene maatregel van bestuur gesteld; het wetboek werkt ze zelf niet uit.

De bekendste opdracht is het opmaken van een rapport over de persoon en de omstandigheden van de verdachte, met een advies over wat passend zou zijn. Begeleiding en toezicht bij de naleving van voorwaarden horen ook bij het werk van de reclassering, maar die taken berusten op andere bepalingen dan dit artikel, dat ziet op het onderzoek in de strafzaak.

Vaststellen van de identiteit

Het tweede lid stelt één harde eis aan degene die de opdracht uitvoert: hij stelt de identiteit van de verdachte vast op de manier die artikel 27a Sv voorschrijft. Alleen als de opdracht in een inrichting wordt uitgevoerd hoeft dat niet, want daar is de identiteit al vastgesteld.

Die eis lijkt formeel, maar voorkomt een reëel risico. Een rapport dat aan de verkeerde persoon wordt gekoppeld, kan iemand jaren achtervolgen in registraties en in latere zaken.

Wat dit voor u betekent

Meewerken aan een onderzoek voor een rapportage is niet verplicht. Wel is het vaak in uw belang: het rapport is een van de weinige plaatsen in het dossier waar uw kant van het verhaal en uw omstandigheden aan bod komen, en rechters hechten er in de strafmaat gewicht aan. Wat u zegt is niet vertrouwelijk; het rapport gaat naar de officier van justitie en naar de rechter. Gaat het om begeleiding of toezicht in het kader van voorwaarden, dan ligt het anders: medewerking aan de reclassering is dan meestal zelf een voorwaarde, en niet meewerken heeft gevolgen.

Een voorbeeld. Een jonge verdachte met een beginnende verslaving krijgt bezoek van de reclassering. Uit het gesprek volgt een advies voor behandeling. De rechter legt vervolgens een voorwaardelijke straf op met die behandeling als voorwaarde, in plaats van een onvoorwaardelijke celstraf.

In de praktijk

Bereid het gesprek voor en bespreek met uw advocaat wat u wel en niet wilt vertellen, zeker als u de beschuldiging betwist; over het feit zelf hoeft u niets te zeggen. Zorg dat u uw identiteitsbewijs bij u hebt, want de reclassering moet uw identiteit vaststellen. Klopt er iets niet in het rapport, meld dat dan vóór de zitting, zodat het kan worden gecorrigeerd of op de zitting kan worden rechtgezet.