Artikel 135a Sv: Uitzonderingen op de Algemene termijnenwet

Termijnen in strafzaken vallen bijna nooit precies goed uit: een termijn eindigt op een zondag, of er ligt een feestdag in. Voor het hele Nederlandse recht regelt de Algemene termijnenwet hoe je daarmee omgaat. Dit artikel bepaalt hoe die wet doorwerkt in het strafproces: voor een aantal termijnen geldt zij helemaal niet, en drie andere termijnen worden juist behandeld als termijnen waarin een minimum aantal gewone dagen moet vallen.

Wat de Algemene termijnenwet doet

De hoofdregel van die wet is eenvoudig. Loopt een termijn af op een zaterdag, een zondag of een algemeen erkende feestdag, dan schuift het einde op naar de eerstvolgende gewone dag. Wie op de laatste dag nog iets moet doen, hoeft dus niet naar een gesloten balie. Daarnaast kent die wet een tweede regel voor termijnen die een minimum voorschrijven: die worden zo nodig verlengd, zodat er genoeg gewone dagen in vallen om er iets mee te kunnen.

Termijnen waarvoor de verlenging niet geldt

Het eerste lid sluit die verlenging uit voor de termijnen die de wet stelt in de artikelen 46, 345, 379 en 396 Sv; bij artikel 46 Sv gaat het alleen om de tweede volzin van het eerste lid. Deze termijnen lopen dus gewoon door over een weekend of een feestdag heen. Ze staan in delen van het proces waarin de wet juist snelheid wil, en waarin uitstel voor iedereen ongewenst is.

Praktisch betekent dit dat u bij deze termijnen niet mag rekenen op een dag extra. Loopt de termijn af op zaterdag, dan is zaterdag de laatste dag.

Termijnen die als minimumtermijn tellen

Het tweede lid gaat de andere kant op. De termijnen uit artikel 265 Sv, eerste lid, artikel 370 Sv, eerste lid, en artikel 398 Sv worden aangemerkt als termijnen van de tweede soort uit de Algemene termijnenwet. Dat zijn de termijnen die een minimum stellen: tussen de oproeping van de verdachte voor de zitting en de zittingsdag zelf moet een bepaalde tijd zitten, zodat hij zich kan voorbereiden en een advocaat kan inschakelen.

Door ze zo aan te merken, wordt zo'n termijn zo nodig verlengd wanneer er te veel weekend- of feestdagen in vallen. De verdachte houdt dan echt de bedoelde voorbereidingstijd over, en niet alleen op papier.

Een voorbeeld. Een verdachte krijgt een dagvaarding waarin de zittingsdag zo kort na de betekening ligt dat er vrijwel alleen een weekend en twee feestdagen tussen zitten. Dankzij het tweede lid is de termijn dan niet gehaald: de zaak kan niet zomaar op die dag worden behandeld, omdat de wettelijke voorbereidingstijd feitelijk niet is gegeven.

In de praktijk

Dit is een rekenartikel, maar met echte gevolgen. Wordt een dagvaardingstermijn niet gehaald, dan kan uw advocaat dat op de zitting aan de orde stellen; de rechter beoordeelt dan wat daarvan het gevolg moet zijn, bijvoorbeeld aanhouding van de zaak. Twijfelt u of een termijn is verstreken, ga dan uit van de kortste lezing en handel tijdig; dat is altijd veiliger dan achteraf discussiëren over een dag.