Artikel 118a Sv: Teruggave van verhaalsbeslag tegen zekerheidstelling

Ligt er beslag op vermogen om een latere boete of ontneming te kunnen innen, dan gaat het het openbaar ministerie niet om het voorwerp zelf maar om de waarde ervan. Dit artikel benut dat gegeven: het voorwerp kan terug als er zekerheid tegenover staat.

Wat het inhoudt

Het openbaar ministerie kan een voorwerp dat op grond van artikel 94a Sv in beslag is genomen, teruggeven onder zekerheidstelling. Dat kan uit eigen beweging gebeuren, maar ook op verzoek van de beslagene of van een andere belanghebbende — bijvoorbeeld een derde van wie het voorwerp eigenlijk is, of een leasemaatschappij.

Welke zekerheid

De zekerheid kan op twee manieren worden gegeven. De beslagene of een derde stort geldswaarden, of een derde verbindt zich als waarborg om te betalen. Het openbaar ministerie bepaalt welk bedrag en welke vorm het aanvaardt. Er is dus onderhandelingsruimte, maar geen recht op een bepaalde constructie.

Waarom dit bestaat

Verhaalsbeslag kan lang liggen, terwijl de zaak nog moet worden behandeld. Voor een ondernemer kan dat het einde van zijn bedrijf betekenen als het om een bedrijfsauto of een machine gaat; voor een gezin kan het de woning of het spaargeld raken. Door zekerheid te stellen komt het voorwerp weer beschikbaar zonder dat de Staat zijn verhaalsmogelijkheid verliest. Ook voor het openbaar ministerie is het aantrekkelijk: geld bewaren kost niets, een auto of boot bewaren wel.

Een voorbeeld. Op de bestelbus van een zelfstandige ligt beslag in een fraudeonderzoek. Zonder bus kan hij niet werken. Zijn familie stort een bedrag dat overeenkomt met de waarde van de bus; het openbaar ministerie aanvaardt die zekerheid en geeft de bus terug. Wordt later een ontnemingsbedrag opgelegd, dan kan de Staat zich op de gestelde zekerheid verhalen.

In de praktijk

Neem zelf het initiatief: dien een gemotiveerd verzoek in en maak duidelijk wat het voorwerp voor u betekent en welke waarde het heeft. Laat u bijstaan, want de afspraken over het bedrag en de vorm zijn bindend en een derde die zich als waarborg verbindt, neemt een echt risico. Wijst het openbaar ministerie het verzoek af of blijft een antwoord uit, dan kunt u een klaagschrift indienen bij de rechtbank op grond van artikel 552a Sv; de rechter beoordeelt dan ook of het beslag in zijn geheel nog in verhouding staat tot het bedrag waar het om gaat.