Artikel 118 Sv: Bewaring van in beslag genomen voorwerpen door de bewaarder

Bewaring van in beslag genomen voorwerpen door de bewaarder

Bij toepassing van artikel 116, tweede lid, onder b, of indien het belang van de strafvordering zich verzet tegen teruggave en geen machtiging als bedoeld in artikel 117, eerste lid, is verleend, worden de inbeslaggenomen voorwerpen, zodra het belang van het onderzoek het toelaat, in opdracht van het openbaar ministerie, gesteld onder de hoede van een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen bewaarder. De artikelen 116 en 117 zijn toepassing.
Inbeslaggenomen voorwerpen kunnen ook aan een andere door het openbaar ministerie aangewezen bewaarder in gerechtelijke bewaring worden gegeven, indien dit voor het behoud, de bestemming of de beveiliging van deze voorwerpen redelijkerwijs noodzakelijk is.
De bewaarder is bevoegd de bewaring van inbeslaggenomen voorwerpen, voor zover het andere roerende zaken dan geld betreft, te beëindigen na een tijdsverloop van twee jaren te rekenen vanaf de datum van inbeslagneming. In dat geval handelt hij met het voorwerp overeenkomstig artikel 117, eerste lid.
Indien het inbeslaggenomen voorwerp wordt bewaard op grond van de last als bedoeld in artikel 353, tweede lid, onder c, kan de bewaarder de hem in het derde lid toegekende bevoegdheid tot beëindiging van de bewaring niet uitoefenen voordat drie maanden zijn verstreken nadat de einduitspraak onherroepelijk is geworden.
De bewaarder oefent de bevoegdheid, bedoeld in het derde of vierde lid, niet uit, indien het openbaar ministerie binnen veertien dagen nadat de bewaarder van het bestaan van de bevoegdheid schriftelijk heeft kennis gegeven, meedeelt tegen uitoefening daarvan bezwaar te hebben.

Toelichting

In beslag genomen voorwerpen moeten ergens blijven. Dit artikel bepaalt wie ze bewaart, wanneer ze daarheen gaan en hoe lang die bewaring kan duren voordat de bewaarder er zelf een einde aan mag maken.

Naar de bewaarder

Zodra het onderzoek dat toelaat, worden voorwerpen in opdracht van het openbaar ministerie ondergebracht bij een bewaarder die bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Dat gebeurt wanneer een voorwerp voor de rechthebbende in bewaring blijft omdat teruggave nog niet mogelijk is, en wanneer het belang van de strafvordering zich tegen teruggave verzet terwijl er geen machtiging tot verkoop of vernietiging is gegeven. De beslissingen over voortduren, teruggave en machtiging uit artikel 116 Sv en artikel 117 Sv blijven daarnaast gewoon gelden.

Een andere bewaarder

Soms past een voorwerp niet bij de standaardbewaarder: een dier, een schip, kunst, een partij die bijzondere condities vraagt. Het openbaar ministerie kan dan een andere bewaarder aanwijzen, als dat redelijkerwijs nodig is voor het behoud, de bestemming of de beveiliging van het voorwerp.

De grens van twee jaren

Voor andere roerende zaken dan geld mag de bewaarder de bewaring beëindigen als er twee jaren zijn verstreken sinds de inbeslagneming. Hij handelt dan zoals artikel 117 Sv, eerste lid, voorschrijft: het voorwerp kan worden verkocht, vernietigd of prijsgegeven. Achterliggende gedachte is dat opslag geld kost en dat spullen na jaren hun waarde verliezen.

Twee remmen op die bevoegdheid

Bewaring op last van de rechtbank. Is het voorwerp in bewaring op grond van een last bij de einduitspraak, dan mag de bewaarder pas na drie maanden na het onherroepelijk worden van die uitspraak van zijn bevoegdheid gebruikmaken.
Bezwaar van het openbaar ministerie. De bewaarder moet schriftelijk melden dat hij de bevoegdheid heeft. Laat het openbaar ministerie binnen veertien dagen weten daartegen bezwaar te hebben, dan gaat het niet door.

Een voorbeeld. Een in beslag genomen scooter staat al ruim twee jaar bij de bewaarder terwijl de zaak nog loopt. De bewaarder kondigt aan de bewaring te beëindigen. Het openbaar ministerie maakt binnen veertien dagen bezwaar, omdat de scooter nog als stuk van overtuiging nodig is; de scooter blijft staan.

In de praktijk

Voor de eigenaar is de les: wacht niet af. Hoe langer een voorwerp staat, hoe groter de kans dat het wordt verkocht en dat er alleen een bedrag overblijft — daarover gaat artikel 119 Sv. Vraag om teruggave zodra het onderzoek uw spullen niet meer nodig heeft, en dien zo nodig een klaagschrift in bij de rechtbank op grond van artikel 552a Sv. Let op de termijn: is er nog geen vervolging ingesteld, dan moet dat klaagschrift uiterlijk twee jaar na de inbeslagneming zijn ingediend — dezelfde periode waarna de bewaarder de bewaring mag beëindigen. Bewaar aankoopbewijzen en foto's, zodat de waarde en de staat van het voorwerp later niet ter discussie staan.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Staat beklag open tegen de machtiging tot vervreemding?

Hoge Raad · 2013-03-26 · ECLI:NL:HR:2013:BZ5406

Tegen het verlenen van een machtiging als in dit artikel bedoeld staat geen beklag open: noch de algemene beklagregeling noch enige andere wettelijke bepaling stelt dat rechtsmiddel daarvoor open, zo overweegt de Hoge Raad. Wie zich wil verzetten tegen de verkoop of vernietiging van een inbeslaggenomen voorwerp kan dus niet tegen de machtiging zelf opkomen. Daarnaast is het in gerechtelijke bewaring geven van voorwerpen niet begrepen onder het gebruik van inbeslaggenomen voorwerpen waarover wel kan worden geklaagd. Het beroep wordt verworpen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst