Artikel 96b Sv: Doorzoeking van een vervoermiddel ter inbeslagneming

Een auto, bestelbus, boot of scooter mag onder omstandigheden door de politie worden doorzocht om daarin voorwerpen in beslag te nemen. Dit artikel bepaalt wanneer dat mag, wat er buiten valt en wat er met het voertuig mag gebeuren om het onderzoek mogelijk te maken.

Wanneer een vervoermiddel doorzocht mag worden

Er zijn twee ingangen. De eerste is ontdekking op heterdaad van een strafbaar feit. De tweede is verdenking van een misdrijf als omschreven in artikel 67 Sv, eerste lid: de zwaardere feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten. De doorzoeking moet bovendien gericht zijn op inbeslagneming; het is geen algemene controlebevoegdheid. Om binnen te komen mag de opsporingsambtenaar zich toegang tot het voertuig verschaffen.

Het woongedeelte blijft buiten schot

Sommige voertuigen zijn deels een woning: een camper, een woonwagen, een vrachtwagen met slaapcabine. Het woongedeelte daarvan mag niet zonder toestemming van de bewoner worden doorzocht. Een woonboot die vast ligt en niet is bestemd om personen of goederen te vervoeren, is geen vervoermiddel en valt in het geheel buiten dit artikel. Dat is geen detail: een woning geniet bijzondere bescherming, en wie daar zonder toestemming wil doorzoeken, moet de zwaardere weg van artikel 97 Sv of artikel 110 Sv volgen.

Stoppen en overbrengen

Is het nodig voor de doorzoeking, dan kan van de bestuurder worden gevorderd dat hij het voertuig tot stilstand brengt. Daarna kan het voertuig naar een door de opsporingsambtenaar aangewezen plaats worden gebracht, door hemzelf of door de bestuurder. Dat is praktisch bedoeld: langs een drukke weg, in het donker of in de regen is geen zorgvuldig onderzoek mogelijk, en op een afgesloten terrein wel.

Wie beslist

De opsporingsambtenaar beslist zelf en heeft daarvoor geen machtiging van de officier van justitie of de rechter-commissaris nodig. Dat onderscheidt deze bevoegdheid van de doorzoeking van andere plaatsen, waarvoor artikel 96c Sv en artikel 97 Sv wél leiding of een machtiging eisen. De controle achteraf verloopt via de gewone weg: er wordt een kennisgeving van inbeslagneming opgemaakt en de hulpofficier van justitie beoordeelt of het beslag blijft.

Een voorbeeld. Een auto wordt staande gehouden omdat de inzittenden voldoen aan het signalement van een net gepleegde overval. De opsporingsambtenaar mag de auto doorzoeken en de buit of gebruikte kleding in beslag nemen. Blijkt onderzoek ter plaatse onmogelijk, dan kan de auto naar het bureau worden gebracht om daar te worden doorzocht.

In de praktijk

Wordt uw voertuig doorzocht, vraag dan om een bewijs van ontvangst van wat er is meegenomen en noteer wanneer en waar het is gebeurd. Een voertuig dat zelf in beslag is genomen, kan langere tijd wegblijven; over het voortduren van het beslag en over teruggave gaat artikel 116 Sv. Vindt u de doorzoeking of het beslag onterecht, dan kunt u een klaagschrift indienen bij de rechtbank op grond van artikel 552a Sv. Als verdachte hoeft u geen vragen te beantwoorden: u heeft zwijgrecht en recht op een advocaat.