Indien het voortduren der zekerheid niet langer noodzakelijk is, beveelt de rechter, zoo noodig na verhoor van den verdachte en diens waarborg, ambtshalve, op de vordering van het openbaar ministerie, of op het verzoek van den verdachte of diens waarborg, dat de gestorte geldswaarden aan dengene die de zekerheid heeft gesteld, zullen worden teruggegeven, of dat diens verbintenis zal worden opgeheven.
Artikel 85 Sv: Teruggave van de gestelde zekerheid
Teruggave van de gestelde zekerheid
Wettekst
Toelichting
Zekerheid bij een schorsing van de voorlopige hechtenis is een middel, geen doel. Zodra zij niet langer nodig is, hoort het geld terug te gaan naar degene die het heeft gestort, of hoort de verbintenis van de borg te eindigen. Dit artikel regelt dat.
De maatstaf
De vraag is eenvoudig: is het voortduren van de zekerheid nog noodzakelijk? Is dat niet zo, dan beveelt de rechter dat de gestorte geldswaarden worden teruggegeven aan degene die ze heeft gestort, of dat de verbintenis van de waarborg wordt opgeheven. Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer de reden voor de schorsingsvoorwaarden is weggevallen.
Wie het in gang zet
De rechter kan dit uit eigen beweging doen, op vordering van het openbaar ministerie, of op verzoek van de verdachte of van diens waarborg. Ook de derde die borg staat, kan dus zelf om beëindiging vragen; hij is geen partij in de strafzaak, maar heeft wel een eigen belang dat de wet erkent. Zo nodig hoort de rechter de verdachte en de waarborg voordat hij beslist.
Bij opheffing van de hechtenis
Er is nog een moment waarop de zekerheid terugkomt zonder dat iemand daarom hoeft te vragen. Volgens artikel 86 Sv beveelt de rechter bij de opheffing van het bevel tot voorlopige hechtenis tegelijk dat de gestorte geldswaarden worden teruggegeven of dat de verbintenis van de waarborg wordt opgeheven. Eindigt de hechtenis, dan eindigt ook de reden voor de zekerheid.
Een voorbeeld. Een verdachte is geschorst met een borgsom die door zijn zus is gestort. De zaak wordt behandeld en het bevel tot voorlopige hechtenis wordt opgeheven. De zus krijgt haar geld terug. Wordt de zaak nog niet behandeld maar zijn de voorwaarden niet langer nodig, dan kan zij zelf om teruggave verzoeken.
In de praktijk
Houd in de gaten wat er met de zekerheid gebeurt: geld dat is gestort, komt niet automatisch bij elke wending in de zaak terug. Wie borg heeft gestaan, doet er goed aan zelf te vragen om teruggave zodra de reden ervoor is weggevallen. Let er ook op dat teruggave uitgesloten kan zijn als de zekerheid op grond van artikel 83 Sv aan de Staat is vervallen wegens het niet nakomen van voorwaarden.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie beslist over teruggave van de waarborgsom na de einduitspraak?
De Hoge Raad merkt op dat de gestorte waarborgsom niet hoeft te worden teruggegeven alleen omdat de einduitspraak onherroepelijk wordt en het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis zijn kracht verliest. Is een vrijheidsstraf opgelegd die langer duurt dan het voorarrest, dan kan het voortduren van de zekerheid nog noodzakelijk zijn voor de voorwaarde dat de verdachte zich niet aan de tenuitvoerlegging onttrekt. Een verzoek om teruggave moet dan worden gericht aan en beoordeeld door de rechter die vóór het onherroepelijk worden van de einduitspraak over de voorlopige hechtenis bevoegd was. Het beroep is verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.