Artikel 60 Sv: Voorgeleiding voor de rechter-commissaris met het oog op bewaring

Wil het openbaar ministerie een verdachte langer vasthouden dan de inverzekeringstelling toestaat, dan is bewaring nodig. Bewaring is de eerste vorm van voorlopige hechtenis, en daarover beslist niet de officier van justitie maar de rechter-commissaris. Dit artikel legt vast dat de verdachte daarvoor onverwijld voor die rechter moet worden gebracht.

Wie de verdachte voorgeleidt

Het gaat om de officier van justitie voor wie de verdachte wordt geleid, of die hem zelf heeft aangehouden. Vindt hij bewaring nodig, dan brengt hij de verdachte onverwijld voor de rechter-commissaris. Onverwijld betekent hier: zonder onnodig uitstel, want elke dag extra is een dag vrijheidsbeneming zonder rechterlijk oordeel.

Wat de rechter-commissaris daarna doet

De rechter-commissaris beslist niet ambtshalve; hij heeft een vordering van de officier van justitie nodig. Artikel 63 Sv regelt die vordering en bepaalt dat de raadsman daarvan onverwijld op de hoogte wordt gesteld en dat de verdachte in beginsel eerst wordt gehoord. Ziet de rechter-commissaris meteen dat er geen grond is, dan wijst hij de vordering af.

Bewaring is geen automatisme

Voor bewaring gelden de eisen van de voorlopige hechtenis: het moet gaan om een geval dat in artikel 67 Sv wordt genoemd, er moeten in beginsel ernstige bezwaren tegen de verdachte zijn — een zwaardere verdenking dan het redelijke vermoeden waarmee iemand verdachte wordt — en er moet een grond zijn als bedoeld in artikel 67a Sv, bijvoorbeeld ernstig vluchtgevaar of een gewichtige reden van maatschappelijke veiligheid.

Een voorbeeld. Een verdachte zit sinds dinsdag in verzekering. De officier van justitie wil dat hij vast blijft omdat er nog onderzoek loopt en er vluchtgevaar is. Hij laat de verdachte voorgeleiden aan de rechter-commissaris en vordert bewaring. Die hoort de verdachte, met zijn advocaat erbij, en beslist. Wijst hij de vordering af, dan komt de verdachte vrij zodra de inverzekeringstelling eindigt.

Wat dit voor de verdachte betekent

De voorgeleiding met het oog op bewaring valt in de praktijk vaak samen met de toetsing van de inverzekeringstelling uit artikel 59a Sv: één gang naar de rechter-commissaris, twee beslissingen. Het is het eerste moment waarop u een rechter kunt uitleggen waarom u niet langer vast hoeft te zitten, bijvoorbeeld omdat u een vaste woonplaats en werk heeft. Laat u bijstaan door een advocaat; die is in dit stadium kosteloos toegewezen en kent de stukken.

Waar dit toe leidt

Wordt de bewaring bevolen, dan geldt die volgens artikel 64 Sv voor ten hoogste veertien dagen. Daarna beslist niet de rechter-commissaris maar de rechtbank over verdere vrijheidsbeneming, in de vorm van gevangenhouding. Zo verschuift de beslissing over uw vrijheid stap voor stap naar een steeds zwaardere rechterlijke instantie.