Artikel 51ab Sv: Informatie bij het eerste contact met de politie

Rechten hebben is één ding, ervan weten is een ander. Dit artikel bepaalt daarom dat het slachtoffer al bij zijn eerste contact met de opsporingsambtenaar informatie krijgt, en wel zonder uitstel. Die informatie moet hem in staat stellen de rechten te gebruiken die hij als slachtoffer heeft.

Wie moet informeren

De verplichting rust op de ambtenaar van politie, de officier van justitie of de andere opsporingsambtenaar die het slachtoffer als eerste spreekt. In de praktijk is dat bijna altijd de politiemedewerker die de aangifte opneemt of die na een melding ter plaatse komt. Er wordt dus niet gewacht tot de zaak bij het parket ligt.

Waar de informatie over gaat

De wet legt de inhoud niet in dit artikel vast, maar zegt waartoe die moet dienen: het slachtoffer moet toegang krijgen tot zijn rechten. Dat betekent in elk geval uitleg over de mogelijkheid hulp te krijgen, over het recht op informatie over het verloop van de zaak, over inzage in stukken, over bijstand door een advocaat of een vertrouwd persoon, en over de mogelijkheid schade vergoed te krijgen. De uitwerking gebeurt bij of op grond van een algemene maatregel van bestuur, die ook regelt hoe en wanneer de informatie wordt aangeboden.

Waarom het eerste moment telt

Het eerste contact is vaak het moment waarop iemand nog moet bijkomen van wat er is gebeurd. Toch is het juist dan van belang dat hij hoort welke keuzes hij heeft, want sommige rechten werken alleen als je ze op tijd inroept. Zo moet je om informatie over het verloop van de zaak verzoeken, en moet een vordering tot schadevergoeding tijdig worden ingediend.

Een voorbeeld. Iemand doet aangifte van een woninginbraak. Bij die aangifte hoort hij dat hij zich kan laten bijstaan, dat hij op verzoek bericht krijgt over het verloop van de zaak en dat hij zijn schade in de strafzaak kan vorderen. Met die informatie kan hij meteen aangeven wat hij wil, in plaats van er maanden later achter te komen.

Informatie op maat

Niet iedereen kan op zo'n moment alles opnemen. Daarom is het geen kwestie van één keer een folder overhandigen: de informatie hoort begrijpelijk te zijn en herhaald te kunnen worden. Begrijpt iemand het Nederlands niet of onvoldoende, dan zijn er aanvullende voorzieningen, zoals bijstand door een tolk en de mogelijkheid schriftelijke informatie te laten vertalen.

In de praktijk

Hebt u aangifte gedaan en weet u niet wat er nu gebeurt, vraag er dan naar bij de politie of bij het parket. Zeg daarbij uitdrukkelijk dat u op de hoogte wilt blijven van de zaak, want een deel van de informatie volgt pas na een verzoek. Noteer ook bij wie u de aangifte hebt gedaan en onder welk nummer de zaak loopt; dat maakt navragen een stuk eenvoudiger.