Artikel 43 Sv: Bekendmaking van de toewijzing en overdracht van de zaak

Als er een raadsman is aangewezen, moet iedereen die in de zaak een rol speelt dat weten. Dit artikel schrijft die berichtgeving voor. Daarnaast regelt het twee praktische situaties: een raadsman die zich voor bepaalde handelingen laat waarnemen, en een raadsman die de zaak helemaal overdraagt aan een ander.

Wie bericht krijgt

Van elke aanwijzing door het bestuur van de raad voor rechtsbijstand gaat onmiddellijk bericht naar de hulpofficier van justitie, het openbaar ministerie, de raadsman zelf, de verdachte en, als die in de zaak onderzoek verricht, ook naar de rechter-commissaris. De manier waarop dat gebeurt wordt door de minister bepaald. Zo weet het parket wie het moet oproepen en weet de verdachte wie hem bijstaat.

Waarneming voor bepaalde handelingen

Een aangewezen raadsman kan bepaalde verrichtingen door een andere raadsman laten doen. Dat is de dagelijkse praktijk in advocatenkantoren: een kantoorgenoot gaat naar een zitting van de raadkamer of naar een getuigenverhoor omdat de vaste advocaat op dat moment ergens anders moet zijn. De zaak blijft dan van de aangewezen raadsman; alleen die ene handeling wordt door een ander gedaan.

Overdracht van de hele zaak

Draagt de aangewezen raadsman de zaak voor verdere behandeling over aan een collega, dan is dat meer dan waarneming. Hij moet dat op dezelfde manier melden als bij de aanwijzing, dus aan de hulpofficier van justitie, het openbaar ministerie, de verdachte en zo nodig de rechter-commissaris. Bovendien meldt hij de overdracht aan het bestuur van de raad voor rechtsbijstand.

Een voorbeeld. Een verdachte zit vast en zijn advocaat gaat langdurig met verlof. Hij draagt de zaak over aan een kantoorgenoot die het dossier overneemt. Alle betrokkenen krijgen bericht, zodat oproepingen en stukken bij de nieuwe advocaat terechtkomen en de verdachte weet wie hem op de zitting bijstaat.

Waarom die meldingen ertoe doen

Als niet bekend is wie de raadsman is, gaat er van alles mis: een oproeping voor een verhoor komt bij de verkeerde persoon terecht, stukken worden naar een oud adres gestuurd, of de verdachte staat op een zitting zonder bijstand. De meldplicht is dus geen formaliteit, maar de manier waarop het dossier bijblijft bij de werkelijkheid.

In de praktijk

Voor de verdachte is het verstandig om te controleren of hij zelf bericht van de aanwijzing heeft gekregen en of de naam klopt. Verandert er iets, bijvoorbeeld doordat de zaak wordt overgedragen, vraag dan wie er vanaf dat moment optreedt en hoe die te bereiken is. Wie liever een andere advocaat wil, kan er zelf een kiezen op grond van artikel 38 Sv of om vervanging vragen op grond van artikel 44 Sv.