Artikel 31 Sv: Stukken die de verdachte altijd volledig mag inzien

De officier van justitie kan stukken buiten de inzage houden als het onderzoek dat vordert. Op die mogelijkheid maakt dit artikel een harde uitzondering: van drie soorten stukken mag de verdachte de volledige kennisneming niet worden onthouden. Het gaat om verslagen van dingen die hij zelf heeft gezegd of gehoord, of waar hij of zijn advocaat bij mocht zijn. Daar valt voor hem weinig geheim te houden.

Om welke stukken het gaat

• De processen-verbaal van zijn eigen verhoren. Wat hij zelf heeft verklaard, mag hem niet worden onthouden.
• Verslagen van verhoren en onderzoekshandelingen waarbij hij of zijn raadsman aanwezig mocht zijn. Wie erbij mocht zijn, mag ook lezen wat er is vastgelegd.

- Processen-verbaal van verhoren waarvan hem de volledige inhoud mondeling is meegedeeld. Is de inhoud hem al verteld, dan valt er niets meer af te schermen.

De uitzondering bij de tweede categorie

Bij de tweede groep kent de wet één beperking. Blijkt uit een proces-verbaal van een omstandigheid waarvan de verdachte in het belang van het onderzoek tijdelijk niet op de hoogte mag zijn, en is in verband daarmee een bevel gegeven als bedoeld in artikel 46, eerste lid, Sv, dan geldt de aanspraak op volledige kennisneming voor dat deel niet. Het gaat dus om een tijdelijke uitzondering die aan een uitdrukkelijke beslissing is gekoppeld, niet om een algemene ontsnappingsroute.

Waarom deze regel er is

Een verdachte moet kunnen controleren of is opgeschreven wat hij werkelijk heeft gezegd. Kleine verschuivingen in woorden kunnen later grote gevolgen hebben voor de bewijsvraag. Hetzelfde geldt voor onderzoekshandelingen waar hij of zijn advocaat bij was: als de verdediging ergens bij mag zijn, zou het onlogisch zijn haar het verslag daarvan te onthouden. Deze bepaling zorgt er zo voor dat de kern van de verdediging altijd overeind blijft, ook in de fase waarin het dossier verder nog niet compleet is.

Een voorbeeld. Een verdachte krijgt bij een eerste inzage te horen dat het dossier niet volledig is. De processen-verbaal van zijn eigen twee verhoren en het verslag van het getuigenverhoor bij de rechter-commissaris waarbij zijn advocaat aanwezig was, hoort hij wel volledig te krijgen. Merkt hij dat daarin passages ontbreken, dan kan hij dat meteen aankaarten.

In de praktijk

Controleer bij inzage eerst of deze stukken erbij zitten en compleet zijn. Ontbreekt er iets, meld dat dan schriftelijk aan de officier van justitie en laat uw advocaat erop terugkomen. Lees de processen-verbaal van uw eigen verhoren aandachtig: klopt de weergave, staan uw opmerkingen erin, en zijn de tijden en onderbrekingen vermeld zoals artikel 29a Sv voorschrijft. Voor het onthouden van andere stukken en de bezwaarmogelijkheid daartegen geldt artikel 30 Sv.