Artikel 14a Sv: Schorsing van de vervolging van een minderjarige bij een gezagsprocedure

Loopt tegen een minderjarige een strafzaak terwijl er tegelijk een procedure loopt over het gezag van zijn ouders of over een ondertoezichtstelling, dan kan de strafzaak worden stilgelegd tot in die andere procedure onherroepelijk is beslist. Dit artikel geeft die mogelijkheid. De gedachte erachter is dat de uitkomst van de civiele procedure vaak bepaalt in welke omgeving de jongere terechtkomt, en dat een strafrechtelijke reactie daar niet dwars doorheen moet lopen.

Om welke procedures het gaat

• Beëindiging van het gezag van beide ouders of van een van hen over de verdachte.
• Beëindiging van de voogdij als er een voogd is in plaats van ouders.

- Ondertoezichtstelling, gevraagd of gevorderd, waarbij een jeugdbeschermer van een gecertificeerde instelling toezicht gaat houden terwijl het kind onder het gezag van zijn ouders blijft.

De voorwaarde: tegelijkertijd aanhangig

De civiele procedure moet lopen op hetzelfde moment als de vervolging. Een procedure die al is afgerond of die alleen nog wordt overwogen, valt er niet onder. De schorsing duurt totdat de beslissing in die procedure onherroepelijk is, dus totdat daartegen geen hoger beroep of cassatie meer openstaat. Zolang er nog een rechtsmiddel loopt, is de uitkomst immers niet zeker.

Waarom dit voor jongeren geldt

Bij minderjarigen draait het jeugdstrafrecht sterk om opvoeding en om wat een jongere verder helpt. Welke maatregel of straf passend is, hangt af van de vraag wie er straks verantwoordelijk is voor zijn opvoeding en waar hij woont. Wordt tegelijk beslist over het gezag of over toezicht binnen het gezin, dan kan de strafrechter beter wachten tot dat beeld helder is. Anders bestaat het risico dat twee rechters op hetzelfde moment tegenstrijdige richtingen kiezen voor hetzelfde kind.

Kan, niet moet

De wet schrijft de schorsing hier niet dwingend voor: zij kan worden uitgesproken. Er blijft dus ruimte voor de afweging dat juist een snelle behandeling van de strafzaak beter is, bijvoorbeeld omdat een lange onzekerheid de jongere meer schaadt dan zij oplevert. Wie de schorsing kan vragen en welk gerecht beslist, staat in artikel 19 Sv; ook hier kan het ambtshalve, op vordering van het openbaar ministerie of op verzoek van de verdachte of zijn raadsman.

Een voorbeeld. Een zestienjarige wordt vervolgd voor een reeks vernielingen. Tegelijk is bij de kinderrechter een verzoek tot ondertoezichtstelling ingediend omdat het thuis ernstig misgaat. De strafrechter kan de vervolging schorsen tot op dat verzoek onherroepelijk is beslist, zodat bij de keuze van een sanctie kan worden aangesloten bij de hulp die dan al is geregeld.

In de praktijk

Voor de jongere en zijn ouders betekent dit dat de strafzaak tijdelijk wacht, maar niet verdwijnt. Zorg dat de advocaat in de strafzaak weet dat er een civiele procedure loopt; die informatie komt niet vanzelf in het strafdossier terecht. Tijdens een schorsing kan de rechter volgens artikel 17 Sv nog wel spoedeisende maatregelen nemen. Zodra de civiele beslissing vaststaat, kan de strafzaak worden voortgezet.