Artikel 12g Sv: Zwijgrecht van degene wiens vervolging wordt verlangd

Wordt iemand door het gerechtshof opgeroepen omdat een ander vindt dat hij vervolgd moet worden, dan hoeft hij daar geen vragen te beantwoorden. Dit artikel legt dat zwijgrecht vast voor de behandeling in raadkamer, schrijft voor dat het hof hem daar vooraf op wijst, en zorgt ervoor dat die mededeling in het proces-verbaal terechtkomt.

Waarom dit recht hier geldt

In een beklagprocedure gaat het over de vraag of het openbaar ministerie iemand alsnog voor de strafrechter moet brengen. Wie daar wordt gehoord, praat dus over een feit waarvan hij mogelijk straks wordt verdacht. Zonder deze bepaling zou hij in de vreemde positie komen dat hij zich in een procedure over zijn eigen vervolging zou moeten verklaren. Het uitgangspunt dat niemand hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling, geldt daarom ook hier.

Wat het precies inhoudt

Hij mag zwijgen, hij mag antwoorden op sommige vragen en op andere niet, en hij mag zijn kant van het verhaal juist wel vertellen. Die keuze is aan hem. Het hof mag hem niet dwingen en mag hem er ook niet toe bewegen door zijn zwijgen als bevestiging te behandelen. Zwijgen is geen bekentenis en geen bewijs; het is een recht.

De mededeling vooraf

Het hof moet hem dit vertellen voordat het horen begint. Die volgorde is bewust gekozen: een mededeling achteraf helpt niemand meer. De mededeling wordt bovendien in het proces-verbaal van de behandeling opgenomen, zodat later te controleren is dat zij is gedaan. Voor de betrokkene is dat proces-verbaal het bewijs dat hij correct is voorgelicht.

Een voorbeeld. Iemand krijgt een oproeping omdat een voormalige zakenpartner klaagt over het uitblijven van vervolging voor oplichting. Hij verschijnt en meldt dat hij over de gang van zaken op dit moment niets wil zeggen, maar wel een schriftelijk overzicht van de betalingen overlegt. Dat mag: hij bepaalt zelf hoever hij gaat.

In de praktijk

Overleg voordat u naar het hof gaat met een advocaat over de vraag wat verstandig is. Zwijgen kan goed zijn als het beeld nog onduidelijk is; juist wél toelichten kan verstandig zijn als u met stukken kunt laten zien dat er niets aan de hand is. Beide keuzes zijn toegestaan. Wat u zegt, wordt vastgelegd en kan in een latere strafzaak een rol spelen, dus laat u niet verleiden tot losse opmerkingen om er snel vanaf te zijn. Voor bijstand door een advocaat en inzage in de stukken geldt artikel 12f Sv.