Artikel 88 Sr: Hoe lang een maand en een dag duren

Straffen en termijnen worden in het wetboek uitgedrukt in jaren, maanden, dagen en uren. Om te voorkomen dat daarover discussie ontstaat, geeft dit artikel twee rekenregels: een maand is een periode van dertig dagen, en een dag is een periode van vierentwintig uren. Voor de toepassing van de Algemene termijnenwet geldt de tweede regel niet.

Waarom een vaste maand van dertig dagen

Kalendermaanden verschillen in lengte. Zonder deze bepaling zou een straf van zes maanden langer of korter uitvallen naargelang zij in het voorjaar of in het najaar begon, en dat is bij vrijheidsbeneming niet aanvaardbaar. Door de maand vast te stellen op dertig dagen valt precies uit te rekenen hoe lang een straf duurt, ongeacht wanneer zij ingaat.

De dag van vierentwintig uren

Ook de dag is als tijdsduur omschreven en niet als kalenderdag. Wie op een middag begint met de tenuitvoerlegging van een straf van één dag, komt dus niet om middernacht vrij maar de volgende middag. Dat sluit aan bij hoe vrijheidsbeneming feitelijk werkt: zij wordt gemeten vanaf het moment waarop zij ingaat.

De uitzondering

• De Algemene termijnenwet. Voor de toepassing van die wet geldt de dag van vierentwintig uren niet.
• Waarom die uitzondering. Die wet regelt hoe je met termijnen omgaat die op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag aflopen; daar gaat het juist om kalenderdagen.

- Het gevolg. Voor het berekenen van bijvoorbeeld een termijn voor het instellen van een rechtsmiddel wordt dus niet in blokken van vierentwintig uren gerekend.

Waar het uitmaakt

De regels werken door waar het wetboek een termijn in maanden of dagen uitdrukt, bijvoorbeeld bij straffen en maatregelen van beperkte duur. Het jaar omschrijft de wet niet; wat in jaren is gesteld, zoals de verjaringstermijnen van artikel 70 Sr en de proeftijd bij een voorwaardelijke veroordeling, wordt in kalenderjaren gerekend. Ook bij de aftrek van de tijd die iemand in verzekering of in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, is een eenduidige rekeneenheid nodig; anders zou die aftrek van toeval afhangen.

In de praktijk

Voor wie een straf ondergaat, is het nuttig te weten dat een straf van drie maanden negentig dagen betekent en niet automatisch drie kalendermaanden. Vraag bij twijfel de administratie van de inrichting of het openbaar ministerie om een berekening van de begin- en einddatum, en controleer of de tijd die u al in voorarrest hebt doorgebracht daarin is verwerkt. Klopt er iets niet, meld dat dan schriftelijk en schakel zo nodig uw advocaat in. Voor termijnen om bezwaar, verzet of hoger beroep in te stellen geldt een andere manier van rekenen; ga daar nooit vanuit een schatting mee om, maar vraag de exacte einddatum na.