Artikel 314 Sr: Stroperij

Artikel 314 Sr bevat een lichte, geprivilegieerde vorm van diefstal die stroperij heet. Het gaat om het wegnemen van eenvoudige producten uit het veld of uit de natuur die aan een ander toebehoren, zonder dat daarbij geweld of bedreiging tegen personen wordt gebruikt. Het oogmerk is hetzelfde als bij diefstal: de dader wil zich de voorwerpen zonder recht toe-eigenen.

Waar het om gaat

De wet somt de voorwerpen nauwkeurig op. Het betreft grondstoffen en natuurproducten van geringe waarde, zoals zand, grind, puin en bagger, en daarnaast begroeiing en veldproducten zoals plaggen, riet, mos, gras dat nog te velde staat, afgevallen boomvruchten en hout dat nog niet is bewerkt of afgevoerd. Kenmerkend is dat deze zaken in het open veld liggen en dat de eigenaar ze nauwelijks kan beschermen.

De opsomming is limitatief. Valt het weggenomen goed daar niet onder, dan is er geen stroperij maar gewone diefstal, met een veel hogere strafbedreiging.

Waarom een lagere straf

De achtergrond van deze bepaling is historisch: het gaat om gedragingen die op het platteland veel voorkwamen en waarbij de schade doorgaans klein is. De wetgever heeft daarvoor een aparte, milde strafbedreiging willen scheppen in plaats van deze gevallen als volwaardige diefstal te behandelen.

Wel is de uitzondering strikt begrensd. Wordt er geweld of bedreiging met geweld tegen personen gebruikt, dan valt het feit buiten deze bepaling en gelden de gewone diefstalartikelen.

De straf en de herhalingsregel

Het eerste lid noemt gevangenisstraf van ten hoogste een maand of een geldboete van de tweede categorie. Dat is een van de lichtste strafbedreigingen die het wetboek voor een misdrijf kent.

Het tweede lid verdubbelt de vrijheidsstraf tot ten hoogste twee maanden wanneer op het moment van het feit nog geen twee jaren zijn verstreken sinds een eerdere onherroepelijke veroordeling van dezelfde persoon wegens hetzelfde misdrijf. De geldboetecategorie blijft daarbij gelijk. Het gaat dus om een bijzondere recidiveregeling die past bij het karakter van dit delict: herhaald stropen wordt zwaarder aangerekend dan een enkel geval.

Afbakening

Wordt de stroperij gepleegd met vaartuigen, wagens of trek- of lastdieren, of onder een aantal van de verzwarende omstandigheden die bij diefstal gelden, dan geldt artikel 315 Sr met een fors hoger maximum. Gaat het om andere goederen, dan is artikel 310 Sr aan de orde, en bij verzwarende omstandigheden artikel 311 Sr.

Naast het strafrecht bestaat er veel bijzondere wetgeving over natuur, bodem en jacht. Het wegnemen van planten of dieren uit de natuur kan daar zelfstandig onder vallen; deze bepaling ziet alleen op de goederen die zij zelf noemt.

In de praktijk

Vervolgingen zijn zeldzaam en spelen vooral bij grondeigenaren, waterschappen en beheerders van natuurterreinen die stelselmatig materiaal zien verdwijnen. Aangifte is mogelijk bij de politie; ook buitengewoon opsporingsambtenaren in het buitengebied treden hiertegen op. Is de verdachte bij het begin van de vervolging achttien jaar of ouder, dan wordt de zaak door de kantonrechter behandeld (artikel 382 Sv).

Voor wie in het veld materiaal meeneemt is het goed te weten dat ook zaken die er verlaten uitzien een eigenaar hebben. Toestemming van de rechthebbende neemt de strafbaarheid als stroperij weg; regels uit de natuurwetgeving kunnen dan nog wel gelden.