Artikel 254d Sr: Seksuele handelingen met een dier

Artikel 254d Sr verbiedt seksuele handelingen met een dier. De bepaling is niet beperkt tot degene die de handelingen zelf verricht: ook wie een dier zulke handelingen laat verrichten met zichzelf, met de dader of met een derde, of het dier ze door een derde laat ondergaan, valt eronder. De wetgever wil daarmee voorkomen dat strafbaarheid afhangt van de rol die iemand in het geheel speelde.

Wat beschermt dit artikel

Het artikel staat in de titel over seksuele misdrijven, maar het beschermde belang is een ander dan bij delicten tegen personen. Een dier kan niet instemmen en kan zich niet verweren. De bepaling beschermt daarom het welzijn en de integriteit van het dier, en daarnaast de publieke moraal die de wetgever op dit punt heeft willen vastleggen.

De bestanddelen

• Seksuele handelingen — het begrip wordt in deze titel ruim opgevat en is niet beperkt tot één soort gedraging.
• Met een dier — de wet maakt geen onderscheid naar diersoort of naar eigendom van het dier. Ook het eigen huisdier valt eronder.

- De verschillende rollen — zelf verrichten, het dier laten verrichten met de dader of met een derde, of het dier laten ondergaan door een derde. Wie een ander regelt of aanzet, is daarmee zelf pleger en niet slechts deelnemer.

De straf

De wet noemt gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of een geldboete van de vierde categorie. De rechter kan daarnaast in de strafoplegging rekening houden met de omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer het dier letsel opliep of wanneer het feit deel uitmaakte van een groter geheel.

Afbakening

Artikel 254c Sr gaat niet over de handeling maar over beeldmateriaal daarvan; wie beelden vervaardigt of verspreidt, kan naast dit artikel ook die bepaling overtreden. Daarnaast bestaat er wetgeving over dierenwelzijn met eigen verboden, onder meer op het toebrengen van pijn of letsel en op verwaarlozing. Welk spoor wordt gekozen, hangt af van wat er precies is gebeurd en welke bewijsmiddelen er zijn.

In de praktijk

Signalen komen vaak binnen bij de politie of bij instanties die toezicht houden op dierenwelzijn; een melding kan langs beide wegen. Bij een verdenking wordt doorgaans onderzoek gedaan aan gegevensdragers en, waar nodig, aan het dier. Voor een verdachte geldt dat het recht op bijstand van een advocaat al bij het eerste verhoor bestaat, en dat een veroordeling voor een zedenmisdrijf gevolgen kan hebben voor een verklaring omtrent het gedrag en voor werk met dieren.