Artikel 77e Sr: Deelname aan een project in plaats van vervolging

Deelname aan een project in plaats van vervolging

De opsporingsambtenaar die daartoe door de officier van justitie is aangewezen, kan na verkregen toestemming door de officier van justitie aan de verdachte voorstellen dat deze deelneemt aan een project. De deelneming strekt tot voorkoming van toezending van het opgemaakte proces-verbaal aan de officier van justitie. Bij algemene maatregel van bestuur worden de strafbare feiten aangewezen die op deze wijze kunnen worden afgedaan.
Bij een voorstel als bedoeld in het eerste lid, deelt de opsporingsambtenaar de verdachte mede dat hij niet verplicht is aan het project deel te nemen en licht hem in over de mogelijke gevolgen van niet-deelneming. Het voorstel, de mededeling en de inlichtingen over de mogelijke gevolgen worden daarbij de verdachte tevens schriftelijk ter hand gesteld.
De officier van justitie geeft algemene aanwijzingen omtrent de wijze van afdoening ingevolge het eerste lid. Deze aanwijzingen betreffen in ieder geval: a. de projecten en de categorieën van strafbare feiten die, gelet op de aard van deze projecten, in aanmerking komen voor deze wijze van afdoening; b. de duur van de deelneming, afhankelijk van de aard van het strafbare feit en het project en c. de wijze waarop de toestemming van de officier van justitie kan worden verkregen.
De duur van de deelneming is ten hoogste twintig uren.
Indien de opsporingsambtenaar, bedoeld in het eerste lid, van oordeel is dat de verdachte naar behoren aan een project heeft deelgenomen, stelt hij de officier van justitie en de verdachte hiervan schriftelijk in kennis. Daarmee vervalt het recht tot strafvordering, behalve indien een bevel wordt gegeven als bedoeld in artikel 12i van het Wetboek van Strafvordering. In dat geval houdt de rechter, indien hij een straf oplegt, rekening met de voltooide deelneming.

Toelichting

Bij lichte feiten van jongeren kan een strafzaak meer kwaad dan goed doen. Dit artikel biedt een uitweg: een daartoe aangewezen opsporingsambtenaar kan de jonge verdachte voorstellen om aan een project deel te nemen. Doet hij dat naar behoren, dan gaat het proces-verbaal niet naar de officier van justitie en vervalt het recht om hem te vervolgen. In de praktijk staat deze route bekend als de Halt-afdoening.

Hoe het gaat

De opsporingsambtenaar moet daarvoor zijn aangewezen en vooraf toestemming van de officier van justitie hebben. Welke strafbare feiten op deze manier kunnen worden afgedaan, is bij algemene maatregel van bestuur bepaald; het gaat om een afgebakende groep lichtere feiten. De officier van justitie geeft daarnaast algemene aanwijzingen over de projecten, over welke categorieën feiten in aanmerking komen, over de duur van de deelneming en over de manier waarop zijn toestemming wordt verkregen.

Deelname is vrijwillig

De jongere is niet verplicht mee te doen. De opsporingsambtenaar moet hem dat zeggen en hem uitleggen wat er kan gebeuren als hij niet meedoet: dan gaat de zaak alsnog naar de officier van justitie, die zelf beslist over de afdoening. Het voorstel, die mededeling en de uitleg over de gevolgen worden ook schriftelijk aan de jongere meegegeven, zodat hij het thuis kan nalezen en met zijn ouders kan bespreken.

De omvang en de afronding

Ten hoogste twintig uren. Langer mag de deelneming niet duren; het is een korte, gerichte interventie.
Beoordeling achteraf. Vindt de opsporingsambtenaar dat de jongere naar behoren heeft deelgenomen, dan bericht hij dat schriftelijk aan de officier van justitie en aan de jongere.

- Het gevolg. Met die kennisgeving vervalt het recht om voor dat feit te vervolgen.

De uitzondering

Er is één weg terug. Klaagt een belanghebbende erover dat er niet wordt vervolgd en beveelt het gerechtshof op grond van artikel 12i Sv alsnog vervolging, dan gaat de zaak toch door. De rechter houdt dan bij een eventuele straf rekening met het project dat de jongere al heeft afgerond. Zo blijft de mogelijkheid bestaan dat een slachtoffer een beslissing om niet te vervolgen laat toetsen.

In de praktijk

Voor de jongere en zijn ouders is dit meestal een gunstige route: de zaak wordt snel afgerond, er komt geen rechter aan te pas en er volgt geen veroordeling. Wel is het verstandig vooraf te vragen wat deelname inhoudt, hoeveel tijd het kost en wat er van de jongere wordt verwacht, en om afspraken over eventuele schadevergoeding aan het slachtoffer duidelijk vast te leggen. Weigert de jongere, dan is dat zijn goed recht, maar het betekent wel dat de officier van justitie de zaak beoordeelt en dat een zwaardere afdoening in beeld kan komen. Voor jongvolwassenen geldt deze route niet: artikel 77c Sr sluit toepassing van dit artikel uitdrukkelijk uit.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Mag na een bevel tot vervolging nog een toezegging worden tegengeworpen?

Hoge Raad · 2025-11-18 · ECLI:NL:HR:2025:1703

Wie naar behoren aan een project heeft deelgenomen, krijgt daarvan schriftelijk bericht en daarmee vervalt het recht tot strafvordering, behalve als het hof op een klacht beveelt dat toch wordt vervolgd. De Hoge Raad beslist dat het openbaar ministerie aan zo'n bevel gevolg moet geven, en dat de rechter die daarna straft rekening houdt met de voltooide deelneming. Dit voorschrift is niet onverenigbaar met het Kinderrechtenverdrag. De Hoge Raad beveelt wel aan in de kennisgeving te melden dat alsnog een vervolgingsbevel kan volgen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst