Hij die door geweld of bedreiging met geweld een vergadering van de raad van een gemeente uiteenjaagt of tot het nemen of niet nemen van enig besluit dwingt of een lid, de voorzitter of een wethouder uit die vergadering verwijdert of opzettelijk verhindert die bij te wonen of daarin vrij en onbelemmerd zijn plicht te vervullen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie.
←
Terug 123a · Geweld tegen een commissie van provinciale staten
Verder 124a · Geweld tegen een raadscommissie
→
Artikel 124 Sr: Geweld tegen de gemeenteraad
Geweld tegen de gemeenteraad
Wettekst
Toelichting
De gemeenteraad is het gekozen bestuur van de gemeente en moet vrij kunnen vergaderen. Deze bepaling stelt strafbaar wie met geweld of met bedreiging daarvan een raadsvergadering uiteenjaagt, de raad dwingt een besluit te nemen of juist niet te nemen, of een raadslid, de voorzitter of een wethouder uit de vergadering verwijdert dan wel opzettelijk belet daar vrij zijn werk te doen. Het maximum is negen jaar gevangenisstraf, met een geldboete van de vijfde categorie als alternatief.
De bestanddelen
- Geweld of bedreiging met geweld. Dit is de kern. Een verstoring vanaf de publieke tribune, een spreekkoor of een bezetting van de raadszaal zonder geweld valt buiten deze bepaling; daarvoor gelden andere regels, waaronder de ordebevoegdheden van de voorzitter en lichtere strafbepalingen.
- Een vergadering van de raad van een gemeente. De raad moet als raad bijeen zijn. Voor commissies die de raad instelt geldt artikel 124a Sr.
- De drie gedragingen. Uiteenjagen, dwingen tot een besluit of het tegenhouden daarvan, en het aanpakken van een individuele functionaris.
- De beschermde personen. Een raadslid, de voorzitter van de raad, dat is de burgemeester, en een wethouder.
Opzet
Bij de variant waarin iemand wordt belet de vergadering bij te wonen of daar vrij zijn taak te vervullen, staat het opzet met zoveel woorden in de wet. Dat opzet hoeft niet de bedoeling in enge zin te zijn: voorwaardelijk opzet volstaat, dus het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat het raadslid door het optreden niet meer kan functioneren. Bij uiteenjagen en dwingen ligt de gerichtheid al in de handeling besloten.
De straf
Negen jaren is hoog voor een feit waarbij vaak geen zwaar letsel valt. Wat de wetgever hier zwaar aanrekent, is niet het letsel maar de aanslag op de besluitvorming: een raad die onder dreiging stemt, vertegenwoordigt zijn inwoners niet meer. De rechter blijft ver onder dat maximum in eenvoudige zaken; het plafond is bedoeld voor gevallen van georganiseerd of ernstig geweld.
Afbakening
Dezelfde bescherming bestaat voor provinciale staten in artikel 123 Sr en voor de Staten-Generaal in artikel 121 Sr. Gaat het om een raadscommissie, dan geldt artikel 124a Sr met een aanzienlijk lager maximum. Richt het geweld of de dreiging zich op een bestuurder buiten de vergadering, bijvoorbeeld thuis of op straat, dan komen de algemene bepalingen in beeld: bedreiging volgens artikel 285 Sr en mishandeling volgens artikel 300 Sr. In de praktijk worden bedreigde lokale bestuurders vaak langs die weg beschermd.
In de praktijk
Raadsleden, wethouders en burgemeesters die worden bedreigd, kunnen aangifte doen; gemeenten hebben daar meestal een vast aanspreekpunt voor en aangifte kan onder omstandigheden met een gemeentelijk adres worden gedaan in plaats van een woonadres. Voor een verdachte is de belangrijkste vraag of er werkelijk geweld of een concrete dreiging is geweest, of dat het bij een felle en storende actie bleef. Dat onderscheid bepaalt of dit zware artikel überhaupt in beeld komt, en het is verstandig daar met een advocaat naar te laten kijken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.