De officier van justitie kan een zaak zelf afdoen met een strafbeschikking, zonder tussenkomst van de rechter. Gaat het om een jeugdige, dan gelden daarbij eigen regels. Dit artikel voegt één mogelijkheid toe die er bij volwassenen niet is, namelijk begeleiding als aanwijzing, en het geeft de taakstraf een eigen bovengrens van zestig uren, die lager ligt dan bij volwassenen.
Begeleiding als aanwijzing
De officier van justitie kan bepalen dat de jeugdige zich moet richten naar de aanwijzingen van een gecertificeerde instelling in de zin van de Jeugdwet, voor een termijn van ten hoogste zes maanden. In de praktijk gaat het om jeugdreclassering: begeleiding gericht op school, dagbesteding en het voorkomen van herhaling. Was de jeugdige ten tijde van het feit al zestien, dan kan de officier van justitie in plaats daarvan kiezen voor begeleiding door een reclasseringsinstelling zoals bedoeld in artikel 14c Sr.
Een eigen, lagere grens voor de taakstraf
Voor volwassenen begrenst artikel 257a, tweede lid, onder a, Sv de taakstraf in een strafbeschikking op honderdtachtig uren. Voor jeugdigen wijkt dit artikel daarvan af met een lagere grens: de officier van justitie kan hier ten hoogste zestig uren opleggen. Is een zwaardere taakstraf aangewezen, dan kan de zaak dus niet buiten de rechter om worden afgedaan. Wil de officier van justitie voor een misdrijf een taakstraf van meer dan twintig uren opleggen, dan roept hij de jeugdige eerst op om te worden gehoord en krijgt een jeugdige zonder raadsman er een toegewezen (artikel 491, tweede lid, Sv).
Wat een strafbeschikking is
- Een beslissing van de officier van justitie. Er komt geen rechter aan te pas en er volgt geen veroordeling door de rechter.
- Wel een vaststelling van schuld. Anders dan bij een sepot of bij een project neemt de officier van justitie aan dat het feit is gepleegd.
- Verzet staat open. Wie het er niet mee eens is, kan verzet doen (artikel 257e Sv), waarna de zaak alsnog aan de rechter wordt voorgelegd.
Waar dit in het stelsel past
De strafbeschikking staat tussen twee andere routes in. Lichter is de afdoening met een project uit artikel 77e Sr, waarbij het niet eens tot een beslissing van de officier van justitie komt. Zwaarder is de behandeling door de rechter, die over het hele arsenaal van artikel 77h Sr beschikt. De officier van justitie kiest de route die past bij de ernst van het feit en bij wat de jongere nodig heeft.
In de praktijk
Ouders en jongeren onderschatten een strafbeschikking gemakkelijk, omdat er geen zitting aan te pas komt. Toch is het een afdoening met gevolgen, die zichtbaar kan zijn bij een screening voor een opleiding of een baan. Lees daarom nauwkeurig wat er in staat, let op de termijn voor verzet en overleg bij twijfel met een advocaat. Wordt begeleiding opgelegd, houd u dan aan de afspraken met de instelling: het niet nakomen daarvan kan ertoe leiden dat de zaak alsnog bij de rechter komt.
