Artikel 199 Sr: Zegelverbreking

Artikel 199 Sr beschermt de verzegeling. Wordt een voorwerp, een ruimte of een pand door of namens het bevoegd gezag verzegeld, dan is dat een zichtbaar teken dat niemand er zonder toestemming bij mag. Wie dat zegel opzettelijk verbreekt, opheft of beschadigt, of de afsluiting op een andere manier omzeilt, is strafbaar. De bepaling wordt zegelverbreking genoemd.

De bestanddelen

• Een zegel van of vanwege het bevoegd gezag — de verzegeling moet zijn aangebracht door of namens een instantie die daartoe bevoegd is. Een zelf aangebracht slot of een verzegeling door een particulier valt er niet onder.
• Verbreken, opheffen of beschadigen — het zegel wordt stukgemaakt, weggehaald of zo aangetast dat het zijn functie verliest.
• Of de afsluiting op andere wijze verijdelen — de wet vangt ook de omweg af: wie het zegel intact laat maar toch bij de afgesloten ruimte of het afgesloten voorwerp komt, valt eveneens onder de bepaling. Het gaat om het doorbreken van de afsluiting, niet alleen om het beschadigen van het lakje of het lint.

- Opzettelijk — de dader moet hebben geweten, of ten minste bewust de aanmerkelijke kans hebben aanvaard, dat het om een verzegeling van het bevoegd gezag ging. Wie een zegel per ongeluk beschadigt zonder te beseffen wat het is, mist dat opzet en is niet strafbaar; alleen voor de bewaarder kent de wet ook een schuldvariant (zie hierna).

De bewaarder

Net als bij het beslag kent de wet een zwaardere norm voor degene die met de bewaring is belast. Het tweede lid stelt de bewaarder strafbaar die het feit zelf pleegt, het toelaat of de dader als medeplichtige bijstaat, met een hoger maximum. Het derde lid gaat nog een stap verder en straft ook de bewaarder door wiens onachtzaamheid het feit is gepleegd. Dat is opmerkelijk: hier volstaat schuld in plaats van opzet, omdat op de bewaarder een bijzondere zorgplicht rust. Op die schuldvariant staat hechtenis; hechtenis is de lichtere vrijheidsstraf die de wet bij overtredingen en bij enkele lichte gevallen kent.

De straf

Voor de gewone dader is het maximum gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of een geldboete van de vierde categorie. Voor de bewaarder die het feit opzettelijk pleegt of toelaat, geldt ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie. Is het aan de onachtzaamheid van de bewaarder te wijten, dan komt de straf uit op hechtenis van ten hoogste een maand of een geldboete van de tweede categorie.

Afbakening

Artikel 198 Sr ziet op het goed zelf: het onttrekken aan beslag of het vernielen van een inbeslaggenomen goed. Artikel 199 Sr ziet op het teken van de afsluiting. Beide kunnen samenlopen wanneer iemand een zegel verbreekt om bij een beslagen goed te komen. Het vernielen van andermans eigendom zonder verzegeling valt onder artikel 350 Sr. Wordt bij het verbreken gebruikgemaakt van braak, valse sleutels, een valse order of een vals kostuum, dan kan de straf op grond van artikel 202 Sr met een jaar worden verhoogd. Betreedt iemand een verzegelde woning van een ander, dan kan huisvredebreuk in de zin van artikel 138 Sr daarnaast in beeld komen.

Een voorbeeld: een pand wordt na een bestuurlijke sluiting verzegeld en de exploitant maakt het zegel los om spullen op te halen. Ook als hij alleen zijn eigen bezittingen meeneemt, valt het verbreken van de verzegeling onder artikel 199 Sr.

In de praktijk

Bij een sluiting of verzegeling wordt vermeld wie het besluit heeft genomen en bij wie u terecht kunt. Moet u iets uit een verzegelde ruimte hebben, vraag dan toestemming aan die instantie; in de regel wordt daarvoor onder toezicht een gelegenheid geboden. Bent u het niet eens met de sluiting, dan staat de bestuursrechtelijke weg van bezwaar en beroep open, eventueel met een voorlopige voorziening. Het zegel zelf verwijderen maakt uw positie in beide procedures alleen maar slechter.