- De maatregel geldt voor de tijd van ten hoogste twee jaren, te rekenen van de dag waarop de rechterlijke uitspraak waarbij hij is opgelegd, onherroepelijk is geworden.
- Bij het bepalen van de duur van de maatregel kan de rechter rekening houden met de tijd die door de veroordeelde vóór de tenuitvoerlegging van de uitspraak in verzekering, in voorlopige hechtenis, in een psychiatrisch ziekenhuis of een instelling voor klinische observatie bestemd ingevolge een bevel tot observatie, is doorgebracht.
- De rechter kan ambtshalve, op vordering van het openbaar ministerie, dan wel op verzoek van de verdachte of diens raadsman, bij of na het opleggen van de maatregel beslissen tot een tussentijdse beoordeling van de noodzaak van de voortzetting van de tenuitvoerlegging van de maatregel.
←
Terug 38m · Plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders
Verder 38p · De voorwaardelijke plaatsing in een inrichting
→
Artikel 38n Sr: Duur en tussentijdse toetsing van de ISD-maatregel
Duur en tussentijdse toetsing van de ISD-maatregel
Wettekst
Toelichting
De maatregel tot plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders duurt hoogstens twee jaar, gerekend vanaf de dag waarop de uitspraak onherroepelijk is geworden. Dit artikel geeft die begrenzing, maakt het mogelijk om ondergaan voorarrest te verdisconteren, en zorgt ervoor dat de rechter tussentijds kan toetsen of voortzetting nog nodig is.
Twee jaar als bovengrens
De duur staat los van de straf die op het laatste feit zou staan. Juist dat is het bijzondere van deze maatregel: iemand kan voor een op zichzelf klein misdrijf twee jaar in een inrichting verblijven, omdat het gaat om het patroon en het risico van herhaling. De keerzijde van die zwaarte is een harde bovengrens; langer dan twee jaar kan de maatregel niet duren.
De termijn begint pas te lopen als de zaak definitief is. Tot dat moment telt de tijd niet mee voor de maatregel zelf, al kan zij wel op een andere manier worden verrekend.
Verrekening van voorarrest
Het tweede lid geeft de rechter de mogelijkheid rekening te houden met de tijd die de betrokkene vóór de uitvoering van de uitspraak heeft doorgebracht in verzekering, in voorlopige hechtenis of in een psychiatrisch ziekenhuis of observatiekliniek op grond van een bevel tot observatie. Anders dan bij een gewone straf, waar artikel 27 Sr een volledige aftrek voorschrijft, gaat het hier om een bevoegdheid: de rechter kan die tijd meewegen bij het bepalen van de duur, maar hij is er niet toe verplicht. Dat past bij het karakter van de maatregel, waarin het behandeltraject een eigen looptijd heeft.
De tussentijdse beoordeling
- Wie het kan vragen. De rechter kan er uit zichzelf toe besluiten, maar ook het openbaar ministerie, de verdachte of zijn raadsman kunnen erom vragen.
- Wanneer. Bij het opleggen van de maatregel of daarna.
- Waarover. Over de noodzaak om de tenuitvoerlegging voort te zetten.
Die tussentijdse toets is een belangrijk tegenwicht. Blijkt het traject niet van de grond te komen, of is het doel juist eerder bereikt, dan hoeft niet werkeloos te worden afgewacht tot de twee jaar om zijn. De rechter kan dan opnieuw naar de zaak kijken.
Een voorbeeld
Iemand krijgt de maatregel opgelegd en werkt in de inrichting mee aan behandeling voor zijn verslaving. Na een jaar is er een stabiele woonplek en een begeleidingstraject buiten. Op verzoek van zijn raadsman beoordeelt de rechter tussentijds of voortzetting nog nodig is en kan hij besluiten dat het traject buiten de inrichting kan worden voortgezet.
In de praktijk
Voor de betrokkene loont het om vanaf het begin te werken aan een concreet plan voor de periode na de inrichting: onderdak, inkomen, schuldhulp en zorg. Dat plan is niet alleen goed voor de terugkeer, maar ook het materiaal waarmee een tussentijdse beoordeling kan worden gevraagd. Laat u daarbij bijstaan door een advocaat; het verzoek moet inhoudelijk onderbouwd zijn om kans te maken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet voorarrest van de duur van de maatregel worden afgetrokken?
De wet laat de rechter de vrijheid om bij het bepalen van de duur van de maatregel rekening te houden met de tijd die de veroordeelde eerder in verzekering of voorlopige hechtenis heeft doorgebracht; verplicht is dat niet. De Hoge Raad oordeelt dat het hof zonder onjuiste rechtsopvatting kon besluiten die tijd niet in mindering te brengen om de behandelmogelijkheden binnen de maatregel niet te doorkruisen. Het beroep is verworpen.
-
Hoe snel moet een ISD-zaak worden behandeld?
De opvatting dat ruim vijf maanden tussen de behandeling in eerste aanleg en in hoger beroep al een schending van de redelijke termijn oplevert, is volgens de Hoge Raad onjuist. Wel merkt hij op dat de rechter de bevoegdheid heeft de duur van de maatregel niet te verminderen met het voorarrest, bijvoorbeeld als aftrek de behandelmogelijkheden zou doorkruisen, en dat met het oog daarop de tijd tussen de inverzekeringstelling en de berechting zo kort mogelijk moet zijn. Een zeer voortvarende behandeling in beide instanties is daarom vereist. Het beroep is verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.