Artikel 350c Sr: Sabotage van computersystemen en telecomnetwerken

Waar artikel 350a Sr de gegevens beschermt, beschermt artikel 350c Sr het systeem waarin die gegevens leven. Strafbaar is wie opzettelijk een geautomatiseerd werk of een werk voor telecommunicatie vernielt, beschadigt of onbruikbaar maakt, een storing in de werking ervan veroorzaakt, of een genomen veiligheidsmaatregel verijdelt. Daar hoort een gevolg bij: door die handeling moet de opslag, verwerking of overdracht van gegevens wederrechtelijk worden verhinderd of bemoeilijkt, of moet er een storing in een telecommunicatienetwerk of in een telecomdienst ontstaan.

De gedragingen

• Vernielen, beschadigen of onbruikbaar maken — de fysieke of functionele aantasting van apparatuur of van een netwerkvoorziening.
• Storing veroorzaken — het systeem blijft heel maar werkt niet meer zoals het hoort.

- Een veiligheidsmaatregel verijdelen — het uitschakelen of omzeilen van een voorziening die het systeem juist moet beschermen.

Het gevolg maakt het strafbaar

Zonder het genoemde gevolg is het feit niet voltooid. Er moet werkelijk iets misgaan met de opslag, de verwerking of de overdracht van gegevens, of er moet een storing in een netwerk of dienst optreden. Die eis zorgt ervoor dat de bepaling zich richt op aantastingen die het gegevensverkeer raken, en niet op elke beschadiging van apparatuur; voor gewone schade aan een apparaat is de vernielingsbepaling van artikel 350 Sr geschreven.

De straf en de verzwaringen

In het eerste lid is de straf ten hoogste twee jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Het tweede lid verklaart het tweede tot en met vierde lid van artikel 138b Sr van overeenkomstige toepassing, met de daar genoemde verzwarende omstandigheden: het gebruik van een groot aantal besmette systemen of het oogmerk van wederrechtelijke bevoordeling, het veroorzaken van ernstige schade of het treffen van de vitale infrastructuur, en het handelen ten behoeve van een buitenlandse mogendheid, waarbij de gevangenisstraf met een derde wordt verhoogd.

Afbakening

De grens met artikel 161sexies Sr is belangrijk. Die bepaling beschrijft dezelfde gedragingen, maar geldt wanneer daarvan gemeen gevaar voor goederen of voor de dienstverlening of zelfs levensgevaar te duchten is, met veel hogere strafmaxima. Gaat het om de gegevens zelf, dan geldt artikel 350a Sr; wordt een systeem onbereikbaar gemaakt door het toesturen van gegevens, dan artikel 138b Sr. Wordt eerst binnengedrongen, dan komt computervredebreuk volgens artikel 138ab Sr erbij. Het maken of voorhanden hebben van hulpmiddelen en toegangscodes met het oogmerk dit misdrijf te plegen, is strafbaar volgens artikel 350d Sr. Betreft het werken van algemeen nut zoals elektriciteit, water of spoor, dan komt artikel 351 Sr in beeld.

In de praktijk

Deze bepaling raakt niet alleen buitenstaanders. Ook een medewerker of een ingehuurde beheerder die uit onvrede een voorziening uitschakelt of een beveiliging omzeilt, valt eronder. Organisaties doen er goed aan bevoegdheden zorgvuldig in te trekken bij vertrek en om te loggen wie wat wijzigt; die vastlegging is later het belangrijkste bewijs. Wie schade lijdt, moet de sporen bewaren voordat er wordt hersteld en snel aangifte doen. Voor verdachten is de kern vaak of zij bevoegd waren en of het gevolg voor het gegevensverkeer werkelijk is ingetreden.