Artikel 254b Sr: Schennis van de eerbaarheid

Artikel 254b Sr stelt schennis van de eerbaarheid strafbaar. Het gaat om gedrag met een seksuele lading dat aan anderen wordt opgedrongen: iemand verricht opzettelijk handelingen die aanstotelijk zijn voor het gevoel van eerbaarheid, in het openbaar of op een plaats waar een ander ongewild bij is. Lichamelijk contact met een ander is niet vereist; juist het zichtbaar maken staat centraal.

De bestanddelen

• Opzettelijk — de dader moet de handeling bewust verrichten. Zijn opzet moet ook zien op de situatie: hij moet hebben geweten dat hij zich in het openbaar bevond of dat er iemand aanwezig was, of die kans bewust hebben aanvaard.
• In het openbaar — een plaats die feitelijk voor anderen toegankelijk of zichtbaar is. Dat kan de straat zijn, maar ook een park, een winkel of het openbaar vervoer. Of er werkelijk iemand keek, is voor deze variant niet doorslaggevend.
• Of op een niet-openbare plaats met een onvrijwillige aanwezige — is de plaats niet openbaar, dan is vereist dat iemand daar buiten zijn wil bij was. Wie zich vrijwillig in een situatie begeeft, is niet iemand die er zijns ondanks tegenwoordig is.

- Aanstotelijk voor de eerbaarheid — de maatstaf is niet de persoonlijke gevoeligheid van de aangever, maar wat naar de heersende opvattingen als kwetsend geldt. Plaats, tijd en de aanwezigheid van kinderen wegen daarbij mee.

De straf

Op dit misdrijf staat ten hoogste zes maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie. Daarmee is dit een van de lichtere misdrijven uit de titel. In de praktijk volgt vaak een geldboete of een taakstraf, soms in combinatie met bijzondere voorwaarden zoals een behandeling of een gebiedsverbod, opgelegd bij een voorwaardelijke straf.

Afbakening

Anders dan de zwaardere zedenmisdrijven vereist dit artikel geen dwang, geen ontuchtige handelingen met een ander en geen aanraking. Zodra een ander tegen zijn wil bij seksuele handelingen wordt betrokken, komen andere bepalingen in beeld, zoals de artikelen 241 en 243 Sr. Wordt er beeldmateriaal gemaakt of verspreid, dan is artikel 254ba Sr de aangewezen bepaling.

In de praktijk

Aangifte doen kan bij de politie; een verklaring van wat er is gezien, waar en op welk tijdstip, is voor het onderzoek meestal het belangrijkst, samen met eventuele camerabeelden. Wie schade heeft geleden, kan zich als benadeelde partij in de strafzaak voegen en vergoeding vragen.

Voor verdachten geldt dat de zaak vaak draait om de vraag of het opzet en de openbaarheid bewijsbaar zijn. Ook hier bestaat vanaf het verhoor recht op bijstand van een advocaat, en is het verstandig dat recht te gebruiken voordat er een verklaring wordt afgelegd.