Met geldboete van de tweede categorie wordt gestraft: 1°. hij die zonder daartoe gerechtigd te zijn een Nederlandse adellijke titel voert of een Nederlands ordeteken draagt; 2°. hij die zonder ’s Konings verlof waar dit vereist wordt, een vreemd ordeteken, titel, rang of waardigheid aanneemt; 3°. hij die zonder daartoe gerechtigd te zijn de titel van advocaat of gerechtsdeurwaarder voert, dan wel een titel of graad in de zin van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek; 4°. hij die, door het bevoegd gezag naar zijn identificerende persoonsgegevens gevraagd, een valse naam, voornaam, geboortedatum, geboorteplaats, adres waarop hij in de basisregistratie personen als ingezetene staat ingeschreven of woon- of verblijfplaats opgeeft.
Artikel 435 Sr: Onbevoegd voeren van titels en valse identiteitsopgave
Onbevoegd voeren van titels en valse identiteitsopgave
Wettekst
Toelichting
Artikel 435 Sr brengt vier gedragingen bijeen die met elkaar gemeen hebben dat iemand zich anders voordoet dan hij is. Het gaat om titels, onderscheidingen en beroepsaanduidingen waar geen recht op bestaat, en om het opgeven van valse persoonsgegevens aan het bevoegd gezag. Op alle vier staat een geldboete van de tweede categorie. In de praktijk is vooral het laatste onderdeel van belang: het opgeven van een valse identiteit bij een controle of aanhouding.
De vier onderdelen
- Nederlandse adellijke titel of ordeteken — het zonder recht voeren van zo'n titel of het dragen van een Nederlandse onderscheiding.
- Vreemde onderscheidingen en titels — het aannemen van een buitenlands ordeteken, een titel, rang of waardigheid zonder het verlof dat daarvoor is vereist.
- Beschermde beroepstitels en graden — zich onbevoegd advocaat of gerechtsdeurwaarder noemen, of een titel of graad voeren uit het hoger onderwijs waar men geen recht op heeft.
- Valse persoonsgegevens opgeven — wie door het bevoegd gezag naar zijn identificerende gegevens wordt gevraagd en een valse naam, voornaam, geboortedatum, geboorteplaats, inschrijfadres of verblijfplaats opgeeft.
Waarom titels beschermd zijn
Bij beroepstitels gaat het niet om status maar om vertrouwen. Wie zich advocaat noemt, wekt de indruk dat hij is opgeleid, is ingeschreven, aan tuchtrecht is onderworpen en een geheimhoudingsplicht heeft. Wie zich daarop beroept zonder die waarborgen, brengt mensen in een kwetsbare positie: zij denken beschermd te zijn terwijl dat niet zo is. Hetzelfde geldt voor academische graden, die de indruk wekken dat iemand een opleiding heeft afgerond.
Het opgeven van een valse naam
Het vierde onderdeel is het meest toegepast. Wordt iemand door de politie of een andere bevoegde ambtenaar naar zijn gegevens gevraagd en geeft hij een valse naam of geboortedatum op, dan is deze overtreding voltooid. Het maakt niet uit of hij daarmee iets wilde verbergen. Zwijgen is iets anders: het weigeren om een naam te noemen heeft de wetgever bewust niet strafbaar gesteld, met het oog op het zwijgrecht van de verdachte. Wie wel verplicht is zijn identiteitsbewijs te tonen en dat nalaat, valt onder artikel 447e Sr. Wordt de identiteit van een bestaande ander gebruikt, dan kan bovendien een misdrijf aan de orde zijn, zoals valsheid in geschrift van artikel 225 Sr of het misbruik van identiteitsbewijzen van artikel 231 Sr.
Een voorbeeld: iemand wordt staande gehouden en geeft de naam van zijn broer op, met diens geboortedatum. Ook als de politie dat direct doorheeft en er verder niets gebeurt, is het feit voltooid. Loopt er tegen hem nog iets, dan komt daar mogelijk meer bij.
In de praktijk
Deze overtreding wordt vaak samen met een ander feit vastgesteld en dan gezamenlijk afgedaan. Voor wie wordt gecontroleerd is het praktische advies eenvoudig: geef de juiste gegevens op, ook als er verder niets aan de hand lijkt. Een verkeerde naam bezorgt bovendien vaak een onschuldige derde problemen, die daar veel moeite mee heeft om weer van af te komen. Wie merkt dat zijn gegevens door een ander zijn opgegeven, kan daarvan aangifte doen en de gemeente en de politie vragen de registratie te corrigeren.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet blijken dat iemand ook in het buitenland geen advocaat is?
De Hoge Raad oordeelt dat de wet niet de eis stelt dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat de verdachte in geen enkel buitenland bevoegd was een met advocaat overeenkomende titel te voeren. Wie van het tableau is geschrapt en niet aanvoert dat hij elders wel bevoegd is, voert de titel dus zonder daartoe gerechtigd te zijn. De bewezenverklaring is toereikend gemotiveerd en het beroep is verworpen.
-
Vermelding als advocatenkantoor in de gids: elke schuld afwezig?
De verdachte had de uitgever van de telefoongids zelf gevraagd zijn eenmanszaak onder de rubriek advocatenkantoren op te nemen, terwijl hij de titel van advocaat niet mocht voeren. De Hoge Raad oordeelt dat de rechtbank op die grond het beroep op afwezigheid van alle schuld mocht verwerpen. Dat de uitgever de aanduiding niet precies zo heeft geplaatst als gevraagd, doet daaraan niet af. Het beroep is verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.