Artikel 426ter Sr: Hinderen van een hulpverlener

Wie hulp verleent, moet zijn werk kunnen doen. Artikel 426ter Sr beschermt hulpverleners tegen dezelfde gedragingen die artikel 426bis Sr voor iedereen strafbaar stelt, maar dan met een hogere straf: hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de derde categorie. Strafbaar is wie een hulpverlener tijdens de uitoefening van zijn beroep wederrechtelijk in zijn bewegingsvrijheid belemmert, zich met anderen aan hem blijft opdringen tegen diens uitdrukkelijke wil, of hem hinderlijk blijft volgen.

Wie een hulpverlener is

De wet geeft geen opsomming. Het gaat om mensen die beroepsmatig hulp verlenen: ambulancepersoneel, brandweerlieden, artsen en verpleegkundigen, en anderen die bij een incident hulp bieden. Beslissend is dat de betrokkene op dat moment in de uitoefening van zijn beroep bezig was. Buiten diensttijd geldt de gewone bepaling van artikel 426bis Sr.

De gedragingen

• Belemmeren in de vrijheid van beweging — de hulpverlener kan niet meer weg, of niet meer bij het slachtoffer of het voertuig komen.
• Blijven opdringen — omstanders die niet weggaan nadat hun uitdrukkelijk is gevraagd afstand te houden.

- Hinderlijk blijven volgen — bijvoorbeeld nalopen na afloop van een inzet.

Waarom een zwaardere straf

De verhoging heeft een duidelijke reden: hinder tijdens een hulpverlening treft niet alleen de hulpverlener zelf, maar vooral degene die op hulp wacht. Elke minuut die verloren gaat aan het vrijmaken van ruimte, kan het verschil maken. Daarnaast wil de wetgever duidelijk maken dat werken in deze beroepen niet gepaard hoort te gaan met intimidatie. Dat uitgangspunt werkt ook door bij de straftoemeting: in zaken waarin hulpverleners het doelwit zijn, wordt doorgaans zwaarder gestraft dan bij vergelijkbare feiten tegen anderen.

Afbakening

Blijft het bij hinderen, opdringen of volgen, dan geldt dit artikel. Komt er geweld of bedreiging bij, dan gaat het om misdrijven: mishandeling volgens artikel 300 Sr of bedreiging volgens artikel 285 Sr. Belemmert iemand een ambtenaar in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening, bijvoorbeeld een politieambtenaar, dan is artikel 184 Sr van belang. Voor het gewone geval op straat, zonder hulpverlener, blijft artikel 426bis Sr over.

Een voorbeeld: bij een ongeval blijven omstanders om de ambulance heen dringen om te filmen en gaan zij niet opzij nadat het personeel dat meermalen vraagt. Daardoor kan de brancard niet worden gepasseerd. Dat is precies de situatie waarvoor deze bepaling is geschreven.

In de praktijk

Hulpverleners doen er goed aan een incident te melden bij hun werkgever en aangifte te doen; veel organisaties doen dat namens hun medewerkers, zodat persoonsgegevens beperkt in het dossier komen. Beelden van bodycams, voertuigcamera's of van omstanders vormen vaak het belangrijkste bewijs. Voor omstanders geldt het omgekeerde advies: houd afstand, volg aanwijzingen op en houd de doorgang vrij, ook als de nieuwsgierigheid groot is.