- Met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie wordt gestraft: 1°. diefstal van vee uit de weide; 2°. diefstal bij gelegenheid van brand, ontploffing, watersnood, schipbreuk, stranding, spoorwegongeval, oproer, muiterij of oorlogsnood; 3°. diefstal in een woning of op een besloten erf waarop een woning staat, door iemand die zich aldaar buiten weten of tegen de wil van de rechthebbende bevindt; 4°. diefstal door twee of meer verenigde personen; 5°. diefstal waarbij de schuldige zich de toegang tot de plaats van het misdrijf heeft verschaft of het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak, verbreking of inklimming, van valse sleutels, van een valse order of het aannemen van een valse naam of van een valse hoedanigheid, of door listige kunstgrepen, of door een samenweefsel van verdichtsels; 6°. diefstal met het oogmerk om een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk te maken.
- Indien de onder 3° omschreven diefstal vergezeld gaat van een der in onder 4° en 5° vermelde omstandigheden, wordt gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie opgelegd.
Artikel 311 Sr: Gekwalificeerde diefstal
Gekwalificeerde diefstal
Wettekst
Toelichting
Artikel 311 Sr bevat de gekwalificeerde vormen van diefstal. De kern blijft die van artikel 310 Sr: wegnemen met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening. Wat de strafbedreiging verhoogt zijn de omstandigheden waaronder dat gebeurt. Zij hebben gemeen dat het slachtoffer extra kwetsbaar is, dat de dader een drempel doorbreekt of dat het feit georganiseerd van aard is.
De omstandigheden uit het eerste lid
- Vee uit de weide — diefstal van dieren die in het veld staan en daar nauwelijks tegen te beschermen zijn.
- Bij rampen en ongeregeldheden — diefstal die plaatsvindt bij gebeurtenissen als brand, ontploffing, overstroming, schipbreuk, een spoorwegongeval of oproer. Het profiteren van de chaos maakt het feit ernstiger.
- In een woning of op een besloten erf — de dader bevindt zich daar zonder dat de rechthebbende dat weet of tegen diens wil. Het gaat om de schending van de beslotenheid van iemands woonomgeving.
- Door twee of meer verenigde personen — er is een bewuste samenwerking, niet slechts toevallige gelijktijdigheid. De dader moet die samenwerking ook gewild hebben. Niet iedere deelnemer hoeft op de plek van de diefstal aanwezig te zijn geweest.
- Door braak, verbreking, inklimming, valse sleutels, een valse order, een valse naam of hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels — de dader verschaft zich zo toegang of brengt het goed onder zijn bereik. Bij braak en verbreking wordt iets beschadigd, zoals een geforceerd kozijn of een opengewrikte kast. Inklimmen kan ook zonder schade, bijvoorbeeld door via een openstaand bovenlicht naar binnen te gaan. Onder een valse sleutel valt elk middel om een slot te openen dat daarvoor niet bestemd is. Ook een echte sleutel telt als vals wanneer de dader die zonder toestemming gebruikt, zoals een reservesleutel die hij stiekem heeft meegenomen.
- Ter voorbereiding van een terroristisch misdrijf — de diefstal dient om een terroristisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk te maken.
De straffen
Voor deze gevallen noemt de wet gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of een geldboete van de vijfde categorie. Het tweede lid gaat een stap verder: wordt de diefstal in een woning of op een besloten erf gecombineerd met samenwerking of met een van de genoemde middelen om binnen te komen, dan loopt het maximum op tot negen jaren of een geldboete van de vijfde categorie.
Die zwaarste variant is de klassieke woninginbraak door meerdere daders. De wetgever weegt daar niet alleen het vermogensverlies, maar ook de inbreuk op het veiligheidsgevoel van bewoners.
Hoe de omstandigheden worden bewezen
De omstandigheid moet in de tenlastelegging staan en bewezen worden verklaard; zij is geen kwestie van straftoemeting alleen. Werken meerdere daders samen, dan kan ieder van hen de verzwarende omstandigheid worden aangerekend, ook als een ander die in werkelijkheid heeft gerealiseerd: wie op de uitkijk staat terwijl zijn kompaan een deur forceert, kan zo ook voor diefstal met braak worden veroordeeld. Voorwaarde is wel dat zijn opzet, al is het maar voorwaardelijk, zowel de samenwerking als die omstandigheid omvatte. Bij de middelen om binnen te komen let de rechter op de sporen: beschadigingen, de staat van sloten en de manier waarop het pand is betreden. Bij misleiding gaat het om de vraag of een onjuiste voorstelling van zaken doelbewust is gebruikt om toegang of bereik te krijgen.
Afbakening
Ontbreken alle genoemde omstandigheden, dan blijft eenvoudige diefstal over volgens artikel 310 Sr. Komt er geweld of bedreiging bij, dan geldt artikel 312 Sr, dat nog hogere maxima kent. Voor stroperij bestaat een eigen regeling: artikel 315 Sr verklaart een deel van de hier genoemde omstandigheden ook daar van toepassing.
Voor een strafbare poging hoeft nog niets te zijn weggenomen. Het gebruik van een van deze middelen, zoals het openwrikken van een raam, kan op zichzelf al het begin van de uitvoering zijn.
In de praktijk
Woninginbraken worden in Nederland als hoog-impactdelict behandeld; onderzoek richt zich sterk op sporen en op verbanden tussen zaken. Voor bewoners is het van belang de situatie zo veel mogelijk onaangeroerd te laten tot de politie is geweest en een lijst met ontvreemde goederen te maken.
Voor verdachten is de kernvraag vaak niet of er iets is weggenomen, maar welke gekwalificeerde omstandigheid daarbij bewezen kan worden. Dat maakt voor de strafmaat groot verschil. Rechtsbijstand is vanaf het eerste verhoor beschikbaar.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat valt onder vee bij diefstal van vee uit de weide?
De Hoge Raad oordeelt dat de strafverzwaring voor diefstal van vee uit de weide ertoe strekt bijzondere bescherming te geven aan dieren die gewoonlijk in een weide worden gehouden, waar doorgaans weinig toezicht is. Daarom konden kleine kangoeroes die uit een weide waren weggenomen worden aangemerkt als vee in de zin van die bepaling. Dat dieren van die soort soms ook als huisdier mogen worden gehouden, doet daaraan niet af. Het beroep werd verworpen.
-
Is ongeoorloofd gebruik van een echte sleutel een valse sleutel?
De Hoge Raad laat het oordeel in stand dat de verdachte een autosleutel en een auto heeft weggenomen met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening, en merkt daarbij zelf het ongeoorloofde gebruik van een huissleutel aan als het zich toegang verschaffen door middel van een valse sleutel. Dat de verdachte zich eigenmachtig uit de opbrengst wilde laten betalen voor een schuld, neemt de wederrechtelijkheid niet weg. Het beroep werd verworpen; de straf werd alleen verminderd wegens tijdsverloop.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.