Artikel 210 Sr: Echt geld onrechtmatig in omloop brengen

Artikel 210 Sr gaat niet over vals geld, maar over echt geld. Strafbaar is wie munten of biljetten die bestemd zijn om als wettig betaalmiddel in omloop te worden gebracht, opzettelijk en wederrechtelijk in omloop brengt, of ze met dat doel ontvangt, zich verschaft, in voorraad heeft, vervoert, invoert, doorvoert of uitvoert. Het gaat dus om geld dat op zichzelf deugt, maar dat nog niet langs de daarvoor bestemde weg in het verkeer had mogen komen.

Wat de bepaling beschermt

De uitgifte van geld is een taak van de daartoe bevoegde autoriteiten. Dat proces bepaalt wanneer een serie in omloop komt, in welke hoeveelheden en onder welke voorwaarden. Komen munten of biljetten daarbuiten om, bijvoorbeeld doordat zij vóór de officiele uitgifte in andere handen raken, dan wordt dat proces doorbroken. Ook al is het geld echt, het ondermijnt het gezag over het betaalmiddel en kan de betrouwbaarheid van een nieuwe serie schaden.

De bestanddelen

• Bestemd als wettig betaalmiddel — het moet gaan om geld dat is aangemaakt om in omloop te worden gebracht. Dat onderscheidt deze bepaling van de namaak uit artikel 208 Sr.
• In omloop brengen — het geld daadwerkelijk in het betalingsverkeer brengen.
• Of de voorbereidende handelingen — ontvangen, zich verschaffen, in voorraad hebben, vervoeren, invoeren, doorvoeren of uitvoeren, telkens met het doel het in omloop te brengen.

- Opzettelijk en wederrechtelijk — de dader moet weten wat hij doet en handelen zonder recht of bevoegdheid. Wie in opdracht van de bevoegde instantie geld vervoert of distribueert, handelt niet wederrechtelijk.

De straf

Het maximum is gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren of een geldboete van de vijfde categorie. Dat is lager dan bij artikel 208 Sr en artikel 209 Sr, wat past bij het verschil in ernst: het betaalmiddel zelf is echt, en de schade zit in het doorbreken van het uitgifteproces. Op grond van artikel 215 Sr kan ook hier ontzetting worden uitgesproken van de rechten uit artikel 28 Sr, eerste lid, onder 1°, 2° en 4°.

Afbakening

Artikel 208 Sr ziet op het namaken en vervalsen, artikel 209 Sr op het uitgeven en verspreiden van vals geld door de maker of door wie de valsheid bij ontvangst kende, en artikel 213 Sr op het uitgeven van vals geld buiten die gevallen. Artikel 210 Sr staat daar los van, omdat het om echt geld gaat. Vaak zal het onrechtmatig verkrijgen van dat geld zelf al een misdrijf opleveren, zoals diefstal in de zin van artikel 310 Sr of verduistering in de zin van artikel 321 Sr; artikel 210 Sr richt zich op wat er daarna mee gebeurt. Ook witwassen op grond van artikel 420bis Sr kan in beeld komen.

Een voorbeeld: uit een transport of een productielocatie verdwijnt een partij nieuwe biljetten die nog niet officieel is uitgegeven, en die partij wordt daarna in het betalingsverkeer gebracht. De diefstal en het in omloop brengen zijn dan twee te onderscheiden feiten.

In de praktijk

Dit artikel komt zelden aan de orde; het uitgifteproces van geld is streng beveiligd en gaat via een beperkt aantal schakels. Voor de lezer is vooral verhelderend wat het artikel over de systematiek laat zien: het wetboek beschermt niet alleen tegen namaak, maar ook tegen het omzeilen van de weg waarlangs geld in omloop hoort te komen. Wie in het betalingsverkeer werkt en een onverklaarbare partij nieuwe biljetten tegenkomt, doet er goed aan dat te melden bij de politie of de bank.