Artikel 77d Sr: Verjaring bij feiten gepleegd door jeugdigen

Wie een misdrijf pleegde als jeugdige, kan daarvoor korter worden vervolgd dan een volwassene. Dit artikel halveert de verjaringstermijnen die artikel 70 Sr voor misdrijven geeft. Daarachter zit de gedachte dat een strafrechtelijke reactie op gedrag van een jongere alleen zin heeft als zij binnen redelijke tijd volgt; jaren later staat er een ander mens terecht.

Hoe de halvering werkt

De termijn die bij het misdrijf hoort, wordt teruggebracht tot de helft van de duur die voor volwassenen geldt. Het beginpunt verandert niet: dat volgt uit artikel 71 Sr. Ook de regels over stuiting en schorsing uit de artikelen 72 en 73 Sr blijven gewoon gelden. De halvering ziet uitdrukkelijk op misdrijven; voor overtredingen blijft de gewone termijn staan.

De uitzonderingen

• Een ernstig zedenmisdrijf tegen een minderjarige. Voor het in het tweede lid genoemde misdrijf geldt de halvering niet, als het is gepleegd door iemand van zestien jaar of ouder tegen iemand onder de achttien.
• Misdrijven met twaalf jaar of meer. Daarvoor geldt een termijn van twintig jaar.

- Bepaalde zedenmisdrijven tegen minderjarigen. Ook voor de in het derde lid opgesomde misdrijven tegen personen onder de achttien geldt een termijn van twintig jaar.

Het verschil met volwassenen

Bij volwassenen verjaart de vervolging voor de zwaarste misdrijven helemaal niet; dat volgt uit artikel 70 Sr. Voor wie het feit als jeugdige pleegde, geldt dat niet: daar is twintig jaar de bovengrens. De wetgever heeft ook bij de ernstigste feiten willen vasthouden aan de gedachte dat een jeugdige niet zijn leven lang met een strafrechtelijke dreiging hoeft rond te lopen, maar heeft de termijn voor die categorie wel zo ruim gemaakt dat late aangiften nog kunnen worden onderzocht.

Waarom de uitzonderingen bestaan

Bij ernstige zedenmisdrijven tegen kinderen duurt het vaak lang voordat een slachtoffer erover kan praten. Een korte termijn zou dan betekenen dat de zaak al is verjaard voordat er aangifte kan worden gedaan. Om die reden zijn juist die feiten uit de halvering gehaald en van een ruime termijn voorzien. Ook het startpunt van de termijn is bij een aantal van deze feiten verschoven naar de achttiende verjaardag van het slachtoffer; dat volgt uit artikel 71 Sr.

In de praktijk

Wie na jaren aangifte wil doen van iets wat een toen nog jonge verdachte heeft gedaan, kan het beste laten uitzoeken welke termijn geldt: dat hangt af van het misdrijf, van de leeftijd van beide betrokkenen en van het beginpunt van de termijn. De politie en het openbaar ministerie beoordelen dat, en slachtofferhulp of een advocaat kan helpen de gegevens op een rij te zetten. Voor de verdediging is dit artikel een reden om in oude zaken altijd na te gaan of de vervolging nog kan worden ingesteld.