- Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.
- Indien de schuld bestaat in roekeloosheid, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
←
Terug 306a · Een dier op een mens of dier aanhitsen
Verder 308 · Zwaar lichamelijk letsel door schuld
→
Artikel 307 Sr: Dood door schuld
Dood door schuld
Wettekst
Toelichting
Artikel 307 Sr stelt strafbaar dat iemand door zijn schuld veroorzaakt dat een ander overlijdt. Anders dan bij doodslag ontbreekt hier het opzet: de verdachte wilde de dood niet en heeft die kans ook niet bewust aanvaard. Hem wordt verweten dat hij zo onvoorzichtig heeft gehandeld dat de dood daarvan het gevolg is.
Wat schuld hier betekent
Schuld in strafrechtelijke zin is meer dan een ongelukkige samenloop. Vereist is een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid, onachtzaamheid of nalatigheid. De rechter beoordeelt hoe een normaal oplettend mens in die situatie zou hebben gehandeld en of de verdachte daar in belangrijke mate van is afgeweken.
Daarbij tellen de omstandigheden mee: wat wist of moest de verdachte weten, welke waarschuwingssignalen waren er, welke voorschriften golden en welke bijzondere verantwoordelijkheid droeg hij. Van iemand met een beroepsmatige taak of bijzondere deskundigheid wordt meer oplettendheid verwacht dan van een willekeurige voorbijganger.
Het oorzakelijk verband
Er moet verband bestaan tussen het onvoorzichtige handelen of nalaten en het overlijden. Het gaat om de vraag of de dood redelijkerwijs aan de gedraging kan worden toegerekend. Een keten van gebeurtenissen staat daaraan niet in de weg, maar hoe onvoorzienbaar de tussenliggende stappen zijn, hoe eerder het verband wordt verbroken. Ook nalaten kan de oorzaak zijn wanneer er een rechtsplicht tot handelen bestond.
Roekeloosheid in het tweede lid
Het tweede lid kent een hogere strafbedreiging als de schuld bestaat in roekeloosheid. Dat is de zwaarste vorm van schuld. Gewone onvoorzichtigheid, ook als die aanzienlijk is, is daarvoor niet genoeg: het moet gaan om gedrag waarbij de verdachte bewust een onverantwoord groot gevaar voor anderen heeft laten ontstaan. Meestal had hij door dat er ernstige gevolgen konden intreden, maar vertrouwde hij er zonder goede grond op dat het goed zou gaan. De rechter kijkt daarbij naar het hele verloop, dus ook naar keuzes die de verdachte al vóór het fatale moment maakte. Roekeloosheid wordt niet snel aangenomen en vraagt om bijzondere omstandigheden bovenop gewone onvoorzichtigheid.
De straf
Het eerste lid noemt gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of een geldboete van de vierde categorie. Bestaat de schuld in roekeloosheid, dan geldt volgens het tweede lid ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vierde categorie. Wordt het feit in de uitoefening van een ambt of beroep gepleegd, dan kan de straf op grond van artikel 309 Sr verder worden verhoogd.
Afbakening
Het verschil met doodslag volgens artikel 287 Sr zit in het opzet. Wie de aanmerkelijke kans op de dood kende en bewust aanvaardde, valt onder doodslag; wie die kans had moeten zien maar niet heeft aanvaard, onder dit artikel. Dat onderscheid is in de praktijk het belangrijkste strijdpunt.
Voor het verkeer bestaat een eigen regeling: het veroorzaken van een dodelijk ongeval door schuld is strafbaar gesteld in artikel 6 WVW 1994, dat in verkeerszaken voorgaat. Leidt geweld met opzet op letsel tot de dood, dan gelden de mishandelingsbepalingen met dat gevolg.
In de praktijk
Deze bepaling speelt bij bedrijfsongevallen, ongevallen in de zorg, incidenten met gevaarlijke situaties op of rond woningen en bij nalatig toezicht. Het onderzoek richt zich op wat er aan voorschriften gold en wat de verdachte wist of had moeten weten.
Nabestaanden kunnen zich als benadeelde partij voegen en hebben spreekrecht op de zitting. Voor verdachten geldt dat een verwijt van schuld vaak sterk afhangt van technische en organisatorische feiten; bijstand van een advocaat is vanaf het eerste verhoor beschikbaar.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is de dood van een ander aan iemands schuld te wijten?
De Hoge Raad citeert de strafbaarstelling van dood door schuld en stelt voorop dat onder schuld als bestanddeel een min of meer grove of aanmerkelijke schuld wordt verstaan. Of daarvan sprake is, wordt bepaald door de manier waarop die schuld in de tenlastelegging is geconcretiseerd en is verder afhankelijk van het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden. Het hof had vastgesteld dat de verdachte een volwassen vrouw op haar eigen wens een middel had verstrekt dat zij zelf vrijwillig innam, en dat niet vaststond dat het om een bovengemiddelde hoeveelheid ging. Het daarop gebaseerde oordeel dat de dood niet aan haar schuld te wijten was, berust niet op een onjuiste rechtsopvatting; het beroep van het openbaar ministerie wordt verworpen.
-
Wanneer bestaat de schuld in roekeloosheid?
De Hoge Raad overweegt dat roekeloosheid de zwaarste, aan opzet grenzende schuldvorm is, die tot een verdubbeling van de maximumstraf leidt, en dat daarom uitdrukkelijk eisen aan de vaststelling daarvan moeten worden gesteld en de rechter die vaststelling in voorkomende gevallen nader moet motiveren. Roekeloosheid in de zin van de wet valt niet samen met wat in het dagelijks taalgebruik onberaden wordt genoemd en zal zich slechts in uitzonderlijke gevallen voordoen. De rechter moet feiten en omstandigheden vaststellen waaruit volgt dat door een buitengewoon onvoorzichtige gedraging een zeer ernstig gevaar in het leven is geroepen en dat de verdachte zich daarvan bewust was of had moeten zijn. De vaststellingen van het hof konden wel toereikend zijn voor gewone schuld, maar niet zonder meer voor roekeloosheid; de Hoge Raad vernietigt de uitspraak in zoverre en wijst de zaak terug.
-
Kan de organisatie waarin iemand werkt aan schuld in de weg staan?
De Hoge Raad stelt voorop dat onder schuld als bestanddeel een min of meer grove of aanmerkelijke schuld wordt verstaan, die wordt bepaald door de concretisering in de tenlastelegging en door het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden. Het hof had geoordeeld dat de fout van de verdachte in belangrijke mate in de hand was gewerkt door de organisatorische omgeving waarin hij moest werken, zodat het te ver gaat hem die fout strafrechtelijk als grof of aanmerkelijk onachtzaam aan te rekenen. Dat in die vrijspraak besloten oordeel, dat door onvoldoende verwijtbaarheid geen sprake was van zulke schuld, geeft volgens de Hoge Raad geen onjuiste uitleg van de wet; het hof heeft dus niet van iets anders vrijgesproken dan was ten laste gelegd. Het beroep van het openbaar ministerie wordt verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.